आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या दरात सध्या स्थिरता पाहायला मिळत आहे. ब्रेंट क्रूडचा दर प्रति बॅरल सुमारे ६८ डॉलर्सच्या आसपास व्यवहारात आहे, तर वेस्ट टेक्सास इंटरमिजिएट (डब्ल्यूटीआय)चा दर ६४ ते ६५ डॉलर्सदरम्यान राहिला आहे. दरात मोठी वाढ किंवा घसरण नोंदली गेली नसली तरी जागतिक बाजारातील अनिश्चिततेमुळे गुंतवणूकदार सावध आहेत.
या स्थिरतेमागे दोन प्रमुख कारणे आहेत. पहिले कारण म्हणजे अमेरिका आणि इराण यांच्यात होणाऱ्या संभाव्य चर्चेकडे लागलेले लक्ष. या चर्चेत अणुकरार आणि इराणवरील आर्थिक निर्बंधांबाबत चर्चा होण्याची शक्यता आहे. जर इराणवरील निर्बंध शिथिल झाले, तर इराणकडून दररोज सुमारे १० ते १५ लाख बॅरल अतिरिक्त तेल जागतिक बाजारात येऊ शकते, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. त्यामुळे तेलपुरवठा वाढून दरावर दबाव येऊ शकतो.
हे ही वाचा:
बेंगळुरूमध्ये बँक लॉकरमधून २.७ किलो सोन्याची चोरी
सकाळच्या योगाभ्यासाला आलंय महत्त्व
पाकिस्तानचा टीम इंडियाने केला करेक्ट कार्यक्रम
संरक्षण आधुनिकीकरणाला मोठी चालना
दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे ओपेक प्लस या तेल उत्पादक देशांच्या संघटनेचे उत्पादन धोरण. एप्रिल महिन्यापासून टप्प्याटप्प्याने उत्पादन वाढवण्याचा विचार सुरू असल्याचे संकेत मिळाले आहेत. सध्या ओपेक प्लस देशांकडून दररोज सुमारे ४ कोटी बॅरल तेल उत्पादन होते. त्यात वाढ केल्यास जागतिक पुरवठा वाढेल आणि दरात नरमाई येऊ शकते.
याशिवाय जागतिक मागणीचाही दरावर प्रभाव पडत आहे. चीन आणि युरोपमधील आर्थिक वाढ अपेक्षेइतकी वेगाने होत नसल्याने तेलाची मागणी मर्यादित राहण्याची शक्यता आहे. २०२६ मध्ये जागतिक तेलमागणीत सुमारे १० ते १२ लाख बॅरल प्रतिदिन वाढ होईल, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत कमी आहे.
सध्या बाजारात ‘थांबा आणि पाहा’ अशी भूमिका दिसत आहे. भू-राजकीय तणाव, उत्पादन वाढीचे संकेत आणि आर्थिक वाढीचा वेग या सर्व घटकांचा एकत्रित परिणाम तेलदरांवर होत आहे. जर अमेरिका–इराण चर्चा सकारात्मक ठरली आणि ओपेक प्लसने उत्पादन वाढवले, तर दर ६५ डॉलर्सच्या खाली येण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. उलट तणाव वाढल्यास दर पुन्हा ७० डॉलर्सच्या दिशेने जाऊ शकतात.
एकूणच, कच्च्या तेलाच्या दरात सध्या स्थिरता असली तरी पुढील काही आठवड्यांत आंतरराष्ट्रीय घडामोडींवरच तेलबाजाराची दिशा ठरणार आहे. त्यामुळे आयातदार देश आणि गुंतवणूकदार दोघेही अत्यंत सतर्क आहेत.