अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला दिलेल्या कडक इशाऱ्यामुळे पश्चिम आशियातील तणाव आणखी वाढला आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनी उघडण्यास नकार दिल्यास इराणच्या ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर मोठा हल्ला करण्याची धमकी ट्रम्प यांनी दिली आहे. या घडामोडींमुळे जागतिक तेलपुरवठा आणि अर्थव्यवस्थेवर गंभीर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
ट्रम्प यांनी इराणला ४८ तासांचा अल्टिमेटम दिला आहे. या कालावधीत होर्मुझ सामुद्रधुनी पूर्णपणे आणि कोणत्याही अडथळ्यांशिवाय खुली केली नाही, तर अमेरिका इराणच्या वीज प्रकल्पांवर आणि ऊर्जा क्षेत्रावर हल्ला करेल, असे त्यांनी स्पष्ट केले. ही सामुद्रधुनी जागतिक स्तरावर अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते, कारण जगातील सुमारे २० टक्के तेल वाहतूक याच मार्गाने होते.
हे ही वाचा:
मोदींच्या ‘ऍक्ट ईस्ट पॉलिसी’चा गेमचेंजर: शिलाँग–सिलचर महामार्ग
सरकारचा मोठा निर्णय; कमर्शियल गॅस पुरवठ्यात ५०% वाढ
अंधेरीत धक्कादायक घटना: अल्पवयीन सहकाऱ्याची गळा आवळून हत्या
भारताने शोधला नवा मार्ग… आता होर्मुझवर अवलंबित्व नाही, इथून येत आहे तेलाचा साठा
इराणने मात्र या धमकीला जोरदार प्रत्युत्तर दिले आहे. जर अमेरिकेने त्यांच्या ऊर्जा प्रकल्पांवर हल्ला केला, तर ते अमेरिकेचे आणि तिच्या मित्रदेशांचे ऊर्जा व तंत्रज्ञान पायाभूत सुविधांवर प्रतिहल्ला करतील, असा इशारा इराणकडून देण्यात आला आहे. त्यामुळे हा संघर्ष आणखी व्यापक स्वरूप धारण करू शकतो, अशी भीती व्यक्त होत आहे.
दरम्यान, या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर पश्चिम आशियात लष्करी कारवाया तीव्र झाल्या आहेत. इराणने इस्रायलमधील काही भागांवर क्षेपणास्त्र हल्ले केल्याची माहिती समोर आली आहे, ज्यात अनेक जण जखमी झाले. त्याला प्रत्युत्तर म्हणून इस्रायल आणि अमेरिकेकडूनही हवाई हल्ले करण्यात येत आहेत. या संघर्षात दोन्ही बाजूंना मोठे नुकसान सहन करावे लागत आहे.
होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणावामुळे जागतिक तेलबाजारावर तात्काळ परिणाम दिसून आला आहे. तेलाच्या किमती झपाट्याने वाढत असून अनेक देशांमध्ये इंधन दर वाढण्याची शक्यता आहे. ऊर्जा पुरवठा साखळी विस्कळीत होण्याची भीतीही तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
सध्या परिस्थिती अत्यंत नाजूक असून, कोणतीही आक्रमक कारवाई झाल्यास हा संघर्ष पूर्ण युद्धात परिवर्तित होऊ शकतो. आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून संयम बाळगण्याचे आवाहन करण्यात येत असले तरी, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढता तणाव जागतिक पातळीवर मोठे संकट निर्माण करू शकतो.