भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील राजनयिक संबंध पुन्हा सुधारण्याचा मोठा निर्णय घेण्यात आला आहे. भारताने बांगलादेशमध्ये सर्व वीजा सेवा लवकरच पुन्हा सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे, असे वरिष्ठ भारतीय कांसुलर अधिकारी अनिरुद्ध दास यांनी स्पष्ट केले आहे. हे देशांच्या राजनितिक नात्यांमध्ये पुढे जाण्याचे महत्त्वाचे संकेत मानले जात आहेत.
गेल्या काही महिन्यांत दोन्ही देशांचे संबंध तणावाच्या स्थितीत होते. 2025 मध्ये बांगलादेशमधील विविध राजकीय संघर्ष आणि हिंसात्मक घटनांनंतर भारताने सुरक्षा कारणांसाठी भारताच्या वीजा सेवा केंद्रांवर वीजा सेवा थांबवली होती. विशेषतः चटगांव आणि इतर शहरांतील भारतीय वीजा एप्लिकेशन सेंटरमध्ये वीजा सेवा निलंबित करण्याचा निर्णय झाला होता, ज्यामुळे तिथे वीजा मिळवणे कठीण झाले होते.
हे ही वाचा:
मोबाईल डेटाप्रमाणे स्वस्तात मिळणार ‘जिओ एआय’!
स्पाइसजेटचा मोठ्या विस्ताराचा निर्णय
उत्तर प्रदेशमध्ये १४ वर्षीय मुलीवर बलात्कार करणाऱ्या मौलानाला ठोकल्या बेड्या
या परिस्थितीमागचे मुख्य कारण म्हणजे बांगलादेशमधील 2024-25 मध्ये सुरू झालेले आंदोलन आणि हिंसक तणाव होता. काही विरोध प्रदर्शनांमध्ये भारताच्या दूतावासांजवळही तणाव निर्माण झाला, ज्यामुळे राजनयिक कार्यालये आणि केंद्रांचे सुरक्षेवर प्रश्न उभे झाले. म्हणून भारताने सुरक्षेच्या दृष्टीने काही वीजा सेवा थांबवल्या होत्या.
या पार्श्वभूमीवर आता परिस्थिती बदलत असल्याचे स्पष्ट होते. अनिरुद्ध दास म्हणाले की सध्या काही वीजा प्रकार — जसे वैद्यकीय व दुहेरी प्रवेश वीजा — दिले जात आहेत आणि अन्य सर्व प्रकारच्या वीजा सेवा देखील लवकरच सुरू केल्या जातील. त्यांचा म्हणणे आहे की “भारत-बांगलादेशचे संबंध पारस्परिक सन्मान, ऐतिहासिक संस्कृती आणि सामाजिक मैत्रीवर आधारित आहेत,” आणि “सामान्य नागरिकांच्या हितासाठी या वीजा सेवेचे पुन्हा सुरू होणे अत्यंत महत्वपूर्ण आहे.”
विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की हे पाऊल दोन्ही देशांमध्ये व्यापार, शिक्षण, पर्यटन व सामाजिक संपर्क वाढवण्यास मदत करेल. वीजा सेवा पुन्हा सुरू झाल्याने बांगलादेशी नागरिकांना भारतात जाणे अधिक सोपे होईल, तसेच भारतीय नागरिकांना बांगलादेशात जाण्यासाठीही वीजा मिळवणे सोपे होईल.
याशिवाय, बांगलादेशमध्ये नुकतीच झालेली निवडणूकही या बदलामागील एक कारण मानले जाते. बांगलादेश नेशनलिस्ट पार्टीच्या नेतृत्वाखाली नवीन सरकार आले असून, राजकीय स्तरावर भारतबरोबर संबंध सुधारण्याच्या दृष्टीने सकारात्मक वर्तणुकीचा संदेश दिला जात आहे. हे राजनयिक संबंध सावरण्यास आणि पुढे नेण्यास मदत करत आहेत.
राज्यांमधील वीजा सेवा पुन्हा सुरू करण्याचा निर्णय दोन्ही देशांच्या नागरिकांसाठी एक मोठे आरामदायक पाऊल आहे. व्यापार, शिक्षण, वैद्यकीय सेवा, कौटुंबिक भेटी आणि पर्यटन या सर्व क्षेत्रांमध्ये लोकांची विनिमय सोपी होईल. परस्पर संवाद वाढल्याने भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील मैत्रीपूर्ण संबंध अधिक मजबुती मिळवतील, असा विश्वास तज्ज्ञांचा आहे.
एकूणच, भारताने बांगलादेशमध्ये वीजा सेवा पुन्हा सुरू करण्याचा निर्णय दोन्ही देशांमध्ये राजनयिक नात्याला सकारात्मक दिशा देणारा आहे, जो पुढे जाणाऱ्या काळात सहकार्य आणि विकास वाढवेल, असे मानले जात आहे.