जम्मू आणि काश्मीरमध्ये सुरू असलेल्या मोठ्या “डिजिटल हवाला” रॅकेटचा सुरक्षायंत्रणांनी पर्दाफाश केला आहे. या कारवाईत तब्बल ८ हजारांहून अधिक संशयास्पद बँक खाती गोठवण्यात आली असून या खात्यांद्वारे देशविरोधी कारवायांसाठी निधी पुरवला जात असल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. तपास यंत्रणांच्या मते, ही संपूर्ण साखळी अत्यंत संघटित पद्धतीने काम करत होती आणि डिजिटल माध्यमांचा वापर करून पैशांची जलद देवाणघेवाण केली जात होती.
या प्रकरणात वापरण्यात आलेली खाती ‘म्यूल अकाउंट्स’ म्हणून ओळखली जातात. ही खाती सामान्य नागरिकांच्या नावावर उघडली जातात किंवा काही वेळा बनावट कागदपत्रांच्या आधारे तयार केली जातात. गुन्हेगार लोकांना सहज पैसे कमावण्याचे आमिष दाखवून त्यांच्या बँक खात्यांची माहिती घेतात. त्यानंतर या खात्यांमधून मोठ्या प्रमाणावर संशयास्पद व्यवहार केले जातात. एका व्यक्तीकडे १० ते ३० खात्यांचे नियंत्रण असल्याचीही माहिती तपासात उघड झाली आहे. काही खात्यांमधून एका दिवसात ३० ते ४० लाख रुपयांपर्यंत व्यवहार झाल्याचे आढळले आहे.
हे ही वाचा:
अणुकरारासाठी इराणचा मोठा प्रस्ताव
तारिक रहमान यांच्या शपथविधीसाठी ओम बिर्ला आणि विक्रम मिस्री राहणार उपस्थित
१७ पाक सैनिक ताब्यात घेतल्याचा बलोच लिबरेशन आर्मीचा दावा
शेती संशोधनासाठी दादा लाड, समाजप्रबोधनासाठी भारतभूषणदासजी महाराज यांचा गौरव
तपास अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, या रकमा सायबर फसवणूक, ऑनलाईन गुन्हे किंवा परदेशातून येणाऱ्या बेकायदेशीर निधीतून मिळालेल्या असण्याची शक्यता आहे. पैसे प्रथम लहान-लहान भागांत विभागले जातात आणि नंतर वेगवेगळ्या खात्यांतून फिरवले जातात. शेवटी ही रक्कम क्रिप्टोकरन्सी किंवा इतर डिजिटल माध्यमांत रूपांतरित करून मूळ स्रोत लपवला जातो. काही आरोपींनी व्हर्च्युअल प्रायव्हेट नेटवर्क (व्हीपीएन) सारख्या तंत्रज्ञानाचा वापर करून आपला डिजिटल मागोवा लपवण्याचाही प्रयत्न केल्याचे समोर आले आहे.
या संपूर्ण कारवाईत जम्मू आणि काश्मीर पोलिस आणि केंद्रीय तपास यंत्रणांनी संयुक्तपणे काम केले. बँकांशी समन्वय साधून संशयास्पद व्यवहार ओळखले गेले आणि संबंधित खाती तात्काळ गोठवण्यात आली. अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, या खात्यांमधून देशविरोधी आणि दहशतवादी कारवायांना आर्थिक पाठबळ दिले जात असल्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे या नेटवर्कचा पूर्णतः नायनाट करण्यासाठी तपास अधिक तीव्र करण्यात आला आहे.
सुरक्षा यंत्रणांनी नागरिकांना सावध राहण्याचे आवाहन केले आहे. अनोळखी व्यक्तींना आपली बँक माहिती देऊ नये, सहज पैसे मिळण्याच्या आमिषाला बळी पडू नये आणि संशयास्पद व्यवहार दिसल्यास तात्काळ पोलिसांना कळवावे, असे सांगण्यात आले आहे. डिजिटल व्यवहार वाढत असताना अशा प्रकारच्या गुन्ह्यांवर कठोर कारवाई करणे अत्यावश्यक असल्याचेही अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे. या कारवाईमुळे मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक गैरव्यवहाराला आळा बसण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.