मध्य पूर्वेत संघर्ष शिगेला पोहचला असून याची झळ आता जागतिक पुरवठा साखळीला बसू लागली आहे. मुख्यतः तेल पुरवठ्यावर हा परिणाम दिसून येनात असल्याचे बोलले जात आहे. अशातच पुरवठ्यातील हा व्यत्यय भरून काढण्यासाठी रशियाने उपाय सांगितला आहे. मध्य पूर्वेतून येणारी जाणारी जल- वाहतूक जवळपास ठप्प झाल्याने लवकरच याचे गंभीर परिणाम सर्वच देशांना भोगावे लागू शकतात अशी शक्यता असताना रशियाने म्हटले आहे की, आम्ही भारताकडे तेल वळवण्यास तयार आहोत. भारतीय पाण्याजवळील जहाजांमध्ये सुमारे ९.५ दशलक्ष बॅरल रशियन कच्चे तेल आहे आणि काही आठवड्यांत ते पोहोचू शकेल, असा विश्वास रशियाने व्यक्त केल्याचे वृत्त आहे.
भारतात कच्च्या तेलाचा साठा फक्त २५ दिवसांच्या मागणीला पूर्ण करू शकतो. तर रिफायनर्सकडे गॅसोइल, पेट्रोल आणि द्रवीभूत पेट्रोलियम वायूचा मर्यादित साठा आहे. तसेच मध्य पूर्वेत सुरू असलेल्या संघर्षादरम्यान नवी दिल्ली पर्यायी पुरवठ्याचा शोध घेत असल्याचे वृत्त आहे. अशातच रशियाकडून ही ऑफर आली आहे.
व्यापार व्यत्ययाचे तात्काळ बाजारपेठेवर परिणाम होतात, भारतातील सुमारे ४०% कच्च्या तेलाच्या आयाती जगातील सर्वात महत्त्वाचा तेल निर्यात मार्ग असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाते, असे सूत्रांनी सांगितले आणि हा मार्ग जवळजवळ बंद झाल्यामुळे तिसऱ्या क्रमांकाच्या तेल ग्राहकांना पर्याय शोधण्यास भाग पाडले आहे. भारतीय रिफायनर्स दररोज सुमारे ५.६ दशलक्ष बॅरल कच्च्या तेलावर प्रक्रिया करतात.
रशिया भारताच्या कच्च्या तेलाच्या गरजांपैकी ४०% पर्यंत भागवण्यास मदत करण्यास तयार आहे. जानेवारीमध्ये भारताची रशियन कच्च्या तेलाची आयात दररोज सुमारे १.१ दशलक्ष बॅरलपर्यंत घसरली, जी नोव्हेंबर २०२२ नंतरची सर्वात कमी आहे, कारण नवी दिल्लीने अमेरिकेच्या आयात शुल्कातून सवलत मागितली, ज्यामुळे एकूण तेल आयातीमध्ये मॉस्कोचा वाटा २१.२% पर्यंत खाली आला, असे आकडेवारीवरून दिसून आले. फेब्रुवारीमध्ये हा वाटा पुन्हा सुमारे ३०% पर्यंत वाढला.
भारतीय रिफायनर्स रशियन क्रूड विकणाऱ्या व्यापाऱ्यांशी नियमित संपर्कात आहेत, परंतु अमेरिकेसोबत व्यापार चर्चा सुरू असल्याने मॉस्कोमधून होणाऱ्या तेलाच्या सेवनात वाढ सरकारच्या मार्गदर्शनावर अवलंबून असेल, असे दोन रिफायनिंगनी सांगितले. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गेल्या महिन्यात रशियाच्या तेल खरेदीवरून भारताकडून आयातीवर लावण्यात आलेले दंडात्मक शुल्क रद्द करण्यास सहमती दर्शविली होती, असे म्हटले होते की नवी दिल्लीने रशियन तेल खरेदी थांबवण्यास सहमती दर्शविली आहे.
हे ही वाचा:
GenZ ने सरकार पाडल्यानंतर नेपाळमध्ये पार पडतेय निवडणूक
१५ मिनिटं सकाळच्या कोवळ्या उन्हात उभे राहा आणि ‘हे’ फायदे अनुभवा
नीतीश कुमार उद्या राज्यसभेसाठी नामांकन भरणार
कमकुवत २०२६ अंदाजामुळे अॅडिडासचे शेअर्स घसरले
सोमवारी संघर्ष वाढत असताना, सर्वोच्च पुरवठादार कतारने उत्पादन थांबवल्यानंतर रशिया भारताला द्रवीभूत नैसर्गिक वायू विकण्यासही तयार असल्याचे बोलले जात आहे. भारतीय कंपन्यांनी काही औद्योगिक ग्राहकांना होणारा गॅस पुरवठा कमी केला आहे. आशियातील सर्वात मोठे ऊर्जा ग्राहक असलेले चीन आणि भारत दोघेही मध्य पूर्वेतून त्यांच्या अर्ध्या कच्च्या तेलाच्या आयातीचे स्रोत आहेत, परंतु भारताकडे चीनपेक्षा खूपच कमी साठवणूक आहे.