सर्दी-खोकला, गॅस, पोटदुखी, सांधेदुखी आणि मासिक पाळीदरम्यान होणारा तीव्र वेदना… या सर्व तक्रारी हिवाळ्यात वाढतात. भारतीय स्वयंपाकघरात सहज उपलब्ध असलेली अजवाइन या सर्वांसाठी रामबाण उपाय ठरू शकते. आयुर्वेद आणि आधुनिक संशोधन या दोन्हींत अजवाइनला गुणांनी भरलेली नैसर्गिक औषधी वनस्पती मानले जाते. अजवाइनमध्ये मुख्यत्वे थायमॉल हे घटक ४०–५० टक्के प्रमाणात आढळते, ज्यात अँटी-बॅक्टेरियल, अँटी-फंगल आणि अँटी-इन्फ्लेमेटरी गुणधर्म असतात. याशिवाय त्यात आयर्न, कॅल्शियम, पोटॅशियम यांसारखी खनिजे आणि ओमेगा-९ फॅटी अॅसिडही असते, ज्यामुळे ती लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांसाठी उपयुक्त ठरते.
आयुर्वेदात अजवाइनला औषधीचे स्थान दिले आहे. तिच्या सेवनाच्या पद्धतीही सांगितल्या आहेत. हिवाळ्यात गॅस किंवा पोटदुखीची समस्या असल्यास १ चमचा अजवाइन हलके भाजून त्यात चिमूटभर काळे मीठ मिसळून चावून खावे. १०–१५ मिनिटांतच पोटफुगी, मुरडा आणि गॅसची समस्या दूर होते. यासोबतच ती सर्दी-खोकला आणि बंद नाकातही आराम देते. उकळत्या पाण्यात १ चमचा अजवाइन घालून त्याची वाफ घेतल्यास, थायमॉल सायनस उघडतो आणि कफ वितळवतो. मासिक पाळीत होणाऱ्या तीव्र वेदना आणि मुरडाही अजवाइन कमी करते. अर्धा चमचा अजवाइन १ कप पाण्यात ५–७ मिनिटे उकळून त्यात थोडा गूळ मिसळून गरमच प्यावे. भाजलेल्या अजवाइनची पूड करून त्यात सेंधाचे मीठ घालावे. जेवणानंतर चिमूटभर घेतल्यास ऍसिडिटी, जडपणा आणि अपचन दूर होते.
हेही वाचा..
गूगलने लॉन्च केला एआय प्लस प्लान
सीबीआयकडून ३० आरोपींसह दोन चिनी नागरिकांविरुद्ध आरोपपत्र
राहुल गांधी हे ‘सिरियल ड्रामा आर्टिस्ट’
सांधेदुखी आणि स्नायूंच्या जकडणीतही अजवाइन आराम देते. तव्यावर गरम करून कपड्यात बांधून दुखऱ्या जागी हलकेसे शेकल्यास थायमॉल त्वचेद्वारे सूज आणि वेदना कमी करतो. अजवाइनचे सेवन अत्यंत लाभदायक आहे. ती कोणतेही दुष्परिणाम न करता अनेक मोठ्या त्रासांपासून संरक्षण करते. मात्र, आरोग्यतज्ज्ञ सांगतात की अजवाइनची तासीर गरम असते. त्यामुळे गर्भवती महिलांनी आणि मूळव्याध असलेल्या व्यक्तींनी डॉक्टरांचा सल्ला न घेता जास्त प्रमाणात सेवन टाळावे.