आषाढ महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील सप्तमी तिथीला कालाष्टमीचे व्रत आणि पूजन असते. यंदा कालाष्टमी १८ की १९ जूनला साजरी करायची याबाबत भक्तांमध्ये संभ्रम होता. मात्र दृक् पंचांगानुसार हा संभ्रम संपला असून, कालाष्टमी १८ जून २०२५ रोजीच साजरी केली जाणार आहे. बुधवार, १८ जून रोजी अभिजित मुहूर्त उपलब्ध नाही. त्या दिवशी राहुकाल सकाळी १२:२२ ते दुपारी २:०७ दरम्यान राहील. विशेष म्हणजे, याच दिवशी बुधवार, कालाष्टमी आणि मासिक कृष्ण जन्माष्टमी यांचा संयोग घडत आहे.
पंचांगानुसार, १८ जून रोजी दुपारी १:३३ पासून आषाढ महिन्याच्या कृष्ण पक्षाची अष्टमी तिथी सुरू होईल, जी १९ जून रोजी सकाळी ११:५६ वाजता समाप्त होईल. कालाष्टमीची पूजा सायंकाळी केली जाते, त्यामुळे व्रत १८ जून रोजीच ठेवले जाईल. कधी कधी कालाष्टमीचे व्रत सप्तमी तिथीला देखील केले जाते. धार्मिक ग्रंथांनुसार, ज्या दिवशी अष्टमी तिथी रात्रभर प्रबळ असते, त्याच दिवशी व्रत करणे उचित मानले जाते. दृक पंचांगानुसार, प्रदोषकाळानंतर किमान एक घटीसाठी अष्टमी प्रबळ असणे आवश्यक असते.
हेही वाचा..
जी-७ शिखर परिषदेसाठी पंतप्रधान मोदी कॅनडात
सॅन फ्रान्सिस्कोहून मुंबईकडे येणाऱ्या एअर इंडियाच्या विमानात बिघाड
कालाष्टमी हे व्रत भगवान कालभैरवाला समर्पित असते. या दिवशी त्यांच्या पूजा-अर्चनेने भय, अडथळे आणि शत्रू बाधांपासून मुक्ती मिळते. विशेषतः रात्री ‘भैरव चालीसा’, ‘भैरव स्तोत्र’ किंवा ‘ॐ कालभैरवाय नमः’ या मंत्रांचा जप केल्यास उत्तम फल प्राप्त होते. पूजा करताना उडदाची डाळ, काळे तीळ आणि मिठाईचा नैवेद्य अर्पण करावा. तसेच काळ्या कुत्र्याला अन्न खाऊ घालणेही शुभ मानले जाते, कारण कुत्रा हा कालभैरवाचा वाहन आहे.
बुधवारी व्रत करण्याचा उल्लेख वेदांमध्येही आहे. सुख-शांती, समृद्धी, बुद्धी आणि उत्तम आरोग्यासाठी बुधवारी व्रत ठेवले जाते. मात्र, या व्रताची सुरुवात एखाद्या महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील बुधवारीच करावी लागते. हे व्रत ७, ११ किंवा २१ बुधवार पर्यंत केले जाते. व्रताच्या दिवशी लवकर उठून स्नान, त्यानंतर जवळच्या गणपती मंदिरात जाऊन भगवान गणेशाची पूजा करावी. त्यांना हरी मूग आणि दूर्वा अर्पण कराव्यात. त्याशिवाय ‘ॐ गं गणपतये नमः’ किंवा ‘ॐ ब्रां ब्रीं ब्रौं सः बुधाय नमः’ या मंत्रांचा जप करावा. भागवत पुराणाचे वाचन केल्यासही उत्तम मानले जाते. गणपतीला साजूक तुपाचा हलवा, बेसन लाडू किंवा पंजीरी अर्पण करून निराहार किंवा फलाहार व्रत करावे.