अमेरिका आणि भारत यांच्यात नुकताच एक महत्त्वाचा व्यापार करार झाला असून या करारामुळे भारतावर लावण्यात आलेल्या अमेरिकेच्या टॅरिफमध्ये मोठी कपात करण्यात आली आहे. या निर्णयामुळे भारत-अमेरिका व्यापार संबंधांमध्ये सुधारणा होणार असून भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी हा करार दिलासादायक मानला जात आहे. मागील काही महिन्यांपासून दोन्ही देशांमध्ये टॅरिफच्या मुद्द्यावरून तणाव होता, मात्र आता त्यावर तोडगा निघाल्याचे चित्र आहे.
हे ही वाचा:
अमेरिकेकडून भारताच्या नकाशाचा फोटो पोस्ट आणि पाकिस्तानला मिळाला कठोर संदेश!
कमॉडिटी दरात दिलासा, एफएमसीजी कंपन्यांना मोठा फायदा
मुंबई महापौर- उपमहापौरपदाच्या उमेदवारांची घोषणा; कोणाची लागली वर्णी?
भारत- अमेरिका करारामुळे ‘मेक इन इंडिया’ला मिळणार चालना!
याआधी अमेरिकेने भारतावर एकूण ५०% टॅरिफ लावले होते. यामध्ये २५% अतिरिक्त टॅरिफ आणि २५% नियमित टॅरिफ यांचा समावेश होता. रशियाकडून भारत मोठ्या प्रमाणात इंधन खरेदी करत असल्यामुळे अमेरिकेने अतिरिक्त टॅरिफ लावल्याचे सांगितले जात होते. मात्र नव्या करारानंतर अमेरिकेने भारतावरील २५% अतिरिक्त टॅरिफ पूर्णपणे रद्द केले आहेत. यासोबतच नियमित २५% टॅरिफमध्ये ७% कपात करण्यात आली आहे. त्यामुळे आता भारतावर लागू असलेले एकूण टॅरिफ १८% इतकेच राहिले आहेत.
या निर्णयाचा थेट फायदा भारताच्या निर्यातीला होणार आहे. भारतातून अमेरिकेत जाणाऱ्या वस्तूंवर आधी जास्त कर लागल्यामुळे त्यांची किंमत वाढत होती. आता टॅरिफ कमी झाल्याने भारतीय वस्तू अमेरिकेच्या बाजारात स्वस्त मिळण्याची शक्यता आहे. याचा फायदा वस्त्रोद्योग, औषधनिर्मिती, अभियांत्रिकी वस्तू, आयटी सेवा आणि ऑटो पार्ट्स या क्षेत्रांना होऊ शकतो. सध्या भारत-अमेरिका द्विपक्षीय व्यापार सुमारे १९० अब्ज डॉलर इतका असून, पुढील काही वर्षांत तो ३०० अब्ज डॉलर पर्यंत नेण्याचे उद्दिष्ट दोन्ही देशांनी ठेवले आहे.
महागाईच्या दृष्टीने पाहता, सध्या तरी या करारामुळे महागाई वाढण्याची शक्यता कमी असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात. टॅरिफमध्ये ३२% इतकी एकूण घट (५०% वरून १८%) झाल्यामुळे आयात-निर्यात खर्च कमी होणार आहे. त्यामुळे काही वस्तूंच्या किंमती स्थिर राहण्यास किंवा कमी होण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे सर्वसामान्य ग्राहकांवर तात्काळ कोणताही अतिरिक्त आर्थिक भार पडणार नाही.
अमेरिकेच्या अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे की भारताच्या पुढील धोरणांवर लक्ष ठेवले जाईल. जर भारताने करारातील अटींचे पालन केले, तर भविष्यात टॅरिफमध्ये आणखी कपात होण्याची शक्यता आहे. काही अहवालांनुसार, पुढील टप्प्यात हे टॅरिफ १८% वरून १२% पर्यंत कमी होऊ शकतात. मात्र याबाबत सध्या कोणताही अंतिम निर्णय झालेला नाही.
एकूणच पाहता, हा भारत-अमेरिका व्यापार करार भारतासाठी सकारात्मक मानला जात आहे. २५% अतिरिक्त टॅरिफ हटवणे आणि ७% नियमित टॅरिफ कपात यामुळे व्यापाराला चालना मिळेल, निर्यात वाढेल आणि अर्थव्यवस्थेला बळ मिळेल. सध्या तरी महागाई वाढण्याचा धोका कमी असून, पुढील काळात भारत-अमेरिका आर्थिक संबंध अधिक मजबूत होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.