देशभरात एलपीजी (LPG) गॅस सिलिंडर तुटवड्याची समस्या गंभीर होत चालली असून यामागे आंतरराष्ट्रीय तणाव, वाढती मागणी आणि वितरण यंत्रणेतील अडचणी ही प्रमुख कारणे असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. पश्चिम आशियात वाढलेल्या संघर्षामुळे, विशेषतः अमेरिका, इराण आणि इस्रायल यांच्यातील तणावामुळे, होर्मुझ सामुद्रधुनीमार्गे होणाऱ्या इंधन वाहतुकीवर परिणाम झाला आहे. भारतात मोठ्या प्रमाणावर एलपीजी आयात होत असल्याने या पुरवठ्यात अडथळे निर्माण झाले आणि त्याचा थेट परिणाम देशांतर्गत उपलब्धतेवर झाला आहे.
हे ही वाचा:
एअर इंडियाचे ग्राउंडेड Boeing 777 विमान पुन्हा सेवेत
पोलिसांना भिडण्याचे आव्हान देणाऱ्या गुंडाचे एन्काऊंटर
‘द हंड्रेड’मध्ये अबरार अहमदवरून वाद पेटला!
रणवीर सिंग शत्रूंचा नाश करतानाच्या प्रसंगातील ‘मै और तू’ गाणे रिलिज
या पार्श्वभूमीवर देशातील अनेक शहरांमध्ये नागरिकांनी घाबरून मोठ्या प्रमाणावर गॅस सिलिंडरचे बुकिंग सुरू केले आहे. “पॅनिक बुकिंग”मुळे वितरण व्यवस्थेवर अचानक ताण आला असून अनेक ठिकाणी डिलिव्हरी उशिरा होत आहे. काही भागांत नागरिकांना सिलिंडर मिळवण्यासाठी प्रतीक्षा करावी लागत आहे, तर काही ठिकाणी रांगा लागल्याचे चित्र दिसत आहे. या परिस्थितीमुळे सामान्य नागरिकांसह हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि लहान उद्योगांनाही अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
दिल्ली-एनसीआरसारख्या भागांत एलपीजी तुटवड्याच्या भीतीमुळे पाईप्ड नॅचरल गॅस (PNG) कनेक्शनकडे नागरिकांचा कल वाढताना दिसत आहे. मार्चच्या पहिल्या पंधरवड्यातच हजारो नवीन अर्ज नोंदवले गेले असून मोठ्या प्रमाणावर नवीन कनेक्शन दिले जात आहेत. यामुळे एलपीजीवरील अवलंबित्व कमी करण्याचा प्रयत्न सुरू असल्याचे दिसते.
सरकारने परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी काही उपाययोजना सुरू केल्या आहेत. ज्या घरांमध्ये PNG सुविधा उपलब्ध आहे, त्यांना एलपीजी कनेक्शन घेण्यावर मर्यादा आणण्याचा विचार केला जात आहे. तसेच राज्यांना PNG वापर वाढवण्यासाठी अतिरिक्त वाटप देण्याची योजना आहे. याशिवाय, काळाबाजार रोखण्यासाठी विविध ठिकाणी छापे टाकले जात असून साठेबाजी करणाऱ्यांवर कारवाई केली जात आहे.
दरम्यान, वाढत्या मागणीमुळे काही ठिकाणी एलपीजी सिलिंडरचे दर अनधिकृतरीत्या वाढवल्याच्या तक्रारीही समोर आल्या आहेत. त्यामुळे प्रशासन सतर्क झाले असून पुरवठा साखळी व्यवस्थित ठेवण्यावर भर दिला जात आहे. सरकारकडून नागरिकांना विनाकारण जास्त बुकिंग न करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे, कारण यामुळे कृत्रिम तुटवडा निर्माण होतो.
एकूणच, एलपीजी तुटवड्याची ही परिस्थिती स्थानिक कारणांपेक्षा जागतिक घडामोडींशी अधिक निगडित आहे. पुरवठा हळूहळू सुरळीत होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात असली तरी सध्याच्या घडीला ही समस्या चिंताजनकच राहिली आहे. नागरिकांनी संयम ठेवून आवश्यकतेनुसारच गॅसचा वापर करणे आणि अफवांवर विश्वास न ठेवणे, हेच या संकटातून बाहेर पडण्याचे महत्त्वाचे साधन ठरणार आहे.