मध्यपूर्वेत वाढलेल्या तणावाचा परिणाम आता जागतिक अर्थव्यवस्थेवर दिसू लागला आहे. इस्रायलने ईराणवर केलेल्या हल्ल्यानंतर परिस्थिती आणखी चिघळली असून अमेरिकेची भूमिका देखील या संघर्षात महत्त्वाची ठरत आहे. या पार्श्वभूमीवर जागतिक गुंतवणूकदार सावध झाले असून त्याचा थेट परिणाम भारतीय शेअर बाजारावर होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
गेल्या आठवड्याच्या शेवटच्या सत्रात भारतीय बाजारात मोठी घसरण पाहायला मिळाली. BSE Sensex सुमारे ९६० अंकांनी घसरून ८१,२८७ च्या आसपास बंद झाला, तर NSE Nifty २५,२०० च्या खाली येत सुमारे २५,१७८ वर स्थिरावला. बाजारमूल्यात जवळपास ५ लाख कोटी रुपयांची घट झाल्याचेही सांगितले जात आहे. परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून (FII) विक्रीचा दबाव वाढल्याने बाजारात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले.
हे ही वाचा:
जो जिंकेल तोच टिकेल!
कुरारमध्ये इमारतीत शिरून हल्ला करणाऱ्या गर्दुल्ल्याविरोधात फक्त ‘एनसी’
सोन्यात स्थिरता, चांदी २,८४,९०० रुपयांवर
मध्यपूर्वेतील रणसंग्रामानंतर इराणचे हवाई क्षेत्र काही मिनिटांत रिकामे
या युद्धसदृश परिस्थितीचा सर्वात मोठा परिणाम कच्च्या तेलाच्या दरांवर होऊ शकतो. ब्रेंट क्रूडचे दर सध्या ६७ ते ७० डॉलर प्रति बॅरल दरम्यान असून तणाव वाढल्यास ते ७५ डॉलरच्या पुढे जाण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. भारत हा मोठ्या प्रमाणावर तेल आयात करणारा देश असल्यामुळे तेलदरवाढीचा परिणाम थेट रुपयावर, महागाईवर आणि कंपन्यांच्या नफ्यावर होऊ शकतो. विशेषतः तेल, रिफायनरी, एव्हिएशन आणि पेंट क्षेत्रातील कंपन्यांवर दबाव वाढू शकतो.
एव्हिएशन क्षेत्रासाठी परिस्थिती अधिक आव्हानात्मक ठरू शकते. मध्यपूर्वेतील हवाई मार्गांवर परिणाम झाल्यास उड्डाणे वळवावी लागू शकतात किंवा रद्द करावी लागू शकतात. यामुळे इंधन खर्च आणि ऑपरेशनल खर्च वाढू शकतो. त्याचप्रमाणे, आयात-निर्यात करणाऱ्या कंपन्यांवरही लॉजिस्टिक खर्चाचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
दुसरीकडे, अशा अनिश्चित काळात गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळतात. त्यामुळे सोने आणि चांदीच्या दरात वाढ होण्याची शक्यता आहे. जागतिक अस्थिरतेमुळे डॉलर मजबूत होऊ शकतो, ज्याचा परिणाम रुपयावर होऊ शकतो.
सोमवारी बाजार उघडताना ‘गॅप-डाउन’ म्हणजेच घसरणीसह सुरुवात होण्याची शक्यता बाजारतज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत. मात्र परिस्थिती किती गंभीर होते आणि पुढील काही दिवसांत अमेरिका, इस्रायल आणि ईराण यांच्यातील हालचाली कशा घडतात यावर बाजाराचा कल अवलंबून राहणार आहे.
एकूणच, जागतिक तणावामुळे भारतीय बाजारात अल्पकालीन अस्थिरता वाढू शकते. गुंतवणूकदारांनी घाईघाईने निर्णय न घेता जागतिक घडामोडींवर लक्ष ठेवून सावधगिरी बाळगणे गरजेचे आहे.