२२ जानेवारी २०२४ रोजी न भूतो न भविष्यति असा राम लल्लाचा अभिषेक सोहळा “जय श्री राम”च्या जयघोषात पार पडला. जणू इतिहासाने त्याचे अर्धवट राहिलेले वर्तुळ पूर्ण केले अशा भावना सर्वत्र होत्या. शतकानुशतके वाट पाहणे, दशकांचे राजकारण आणि कायदेशीर लढाई हे अडथळे पार करत प्रभू श्री राम अयोध्येत विराजमान झाले. भव्य- दिव्य सोहळा आणि प्रभू श्री रामाचा अभिषेक सोहळा याला आज दोन वर्षे झाली. या दोन वर्षांत, अयोध्येत केवळ राम मंदिर उभे राहिले नाही तर, अयोध्येच्या अर्थव्यवस्थेला चालना मिळाली.
राम लल्ला यांच्या अभिषेकाच्या तिसऱ्या वर्धापन दिनानिमित्त, मंदिर परिसर आता उंच, सुव्यवस्थित आणि आध्यात्मिक शक्तीने भरलेला आहे. अंदाजे १,६०० कोटी रुपये खर्चून बांधलेले हा परिसर आता सनातन संस्कृतीचे केंद्र, भारतीय वास्तुकलेचे जिवंत उदाहरण आणि आधुनिक व्यवस्थापनाचे एक मॉडेल बनले आहे. मंदिराच्या गर्भगृहात रामलल्लाच्या बालरूपाचे दर्शन होते. यासोबतच ‘ओम’ चे प्रतीक असलेला आणि कोविदार वृक्ष असलेला धर्मध्वज आता मंदिराच्या शिखरावर अभिमानाने फडकत आहे. राम मंदिर परिसर केवळ श्रद्धेचेच प्रतीक नाही तर समावेशाचा संदेश देखील देतो. महर्षी वाल्मिकी, विश्वामित्र, वशिष्ठ, अगस्त्य आणि श्री राम, देवी अहल्या आणि आई शबरी यांची मंदिरे देखील या परिसरात आहेत.
गेल्या दोन वर्षांत, अयोध्येच्या भूमीवर केवळ मंदिर बांधले गेले नाही तर पायाभूत सुविधांमध्येही बदल झाला आहे. १०० फूट रुंद रामजन्मभूमी पथ, एलईडी स्क्रीनवरून माहिती प्रसारित करणे, कायमचे छत, शुद्ध पिण्याचे पाणी, स्वच्छ शौचालये, दिव्यांगांसाठी व्हीलचेअरची सुविधा, २५,००० लोकांची क्षमता असलेले तीर्थयात्री सुविधा केंद्र, आधुनिक रुग्णालय, उच्च दर्जाचे विमानतळ आणि रेल्वे स्टेशन या सर्व सोयींनी सुखकर असलेले अयोध्या आता केवळ तीर्थक्षेत्र राहिलेले नाही, तर ते एक सुव्यवस्थित धार्मिक शहर बनले आहे.
हे ही वाचा:
ट्रम्प यांचा ‘तो’ निर्णय आणि भारतीय शेअर बाजारात तेजी
‘बोर्ड ऑफ पीस’चे आमंत्रण रशियाने स्वीकारले! ट्रम्प यांच्या दाव्यावर पुतिन काय म्हणाले?
गोल्ड ETF गुंतवणूक: सुरक्षितता, परतावा आणि स्मार्ट पर्याय का ठरतोय?
प्रजासत्ताक दिनी ‘लाँग-रेंज अँटी-शिप हायपरसोनिक मिसाइल’चे प्रथमच सार्वजनिक सादरीकरण
अयोध्यामध्ये केवळ देशांतर्गत भाविकांकडूनच भेट दिली जात नाही. परदेशी राजदूत, बौद्ध देशांचे प्रतिनिधी, इंडो- पॅसिफिक प्रदेशातील सांस्कृतिक राजदूत आणि भारतीय डायस्पोरा शिष्टमंडळे सतत भेट देत असतात. परदेशी पाहुण्यांच्या अयोध्येतील भेटी राजनैतिक शिष्टाचाराचा भाग बनत आहेत. काशी आणि उज्जैन नंतर, अयोध्या जागतिक धार्मिक नकाशावर एक कायमचा बिंदू बनला आहे. राम मंदिर हे भारताच्या धार्मिक शक्तीचे कायमचे केंद्र बनले आहे. राम मंदिराने इतिहास बदलला, अयोध्येने भूगोल बदलला आणि भारताला सांस्कृतिक आत्मविश्वास मिळाला आहे.
आर्थिक चक्राला चालना
राम मंदिर उभारल्यानंतर अयोध्येत येणाऱ्या भाविक व पर्यटकांच्या संख्येत ऐतिहासिक वाढ झाली आहे. देश-विदेशातून दररोज हजारो भक्त अयोध्येत दाखल होत असून, धार्मिक पर्यटनामुळे शहराची अर्थचक्रे वेगाने फिरू लागली आहेत. हॉटेल, धर्मशाळा, रेस्टॉरंट, ट्रॅव्हल एजन्सी, टॅक्सी सेवा यांना मोठी मागणी निर्माण झाली आहे. फुलविक्रेते, पूजासाहित्य दुकाने, हस्तकला विक्रेते, मिठाई दुकाने आणि स्थानिक खाद्यव्यवसाय यांना नवसंजीवनी मिळाली आहे. अनेक स्थानिक युवकांनी पर्यटनाशी संबंधित स्टार्टअप्स सुरू केले असून, रोजगाराच्या संधी लक्षणीय वाढल्या आहेत.
राम मंदिरामुळे अयोध्येतील जमिनीच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. देशातील नामांकित बांधकाम कंपन्या, हॉटेल साखळ्या आणि गुंतवणूकदार अयोध्येकडे आकर्षित झाले आहेत. लॉजिंग, कन्व्हेन्शन सेंटर्स, मॉल्स आणि सांस्कृतिक केंद्रांची उभारणी सुरू आहे. राम मंदिराला दोन वर्षे पूर्ण होत असताना अयोध्या केवळ श्रद्धेचे केंद्र न राहता आर्थिक विकासाचे मॉडेल शहर बनत आहे. पर्यटन, रोजगार, गुंतवणूक आणि पायाभूत सुविधांच्या माध्यमातून अयोध्या उत्तर भारतातील विकासाचा नवा चेहरा ठरत आहे. राम मंदिर हे श्रद्धेचे प्रतीक असले तरी, त्यातून अयोध्येच्या अर्थव्यवस्थेला मिळालेली चालना ही दीर्घकालीन आणि ऐतिहासिक ठरणारी आहे.