केंद्र सरकारने जाहीर केलेल्या पद्म पुरस्कारांमधील ‘अनाम नायक’ या श्रेणीत पालघरचे ९० वर्षीय आदिवासी कलाकार भिकल्या लाडक्या ढिंडा यांना पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. भिकल्या ढिंडा हे दहाव्या वर्षापासून बांबू पासून बनवलेल्या पारंपरिक वाद्य ‘तारपा’चे वादन करत आहेत. त्यांनी हा सन्मान ईश्वराचे आशीर्वाद असल्याचे म्हटले आहे.
भिकल्या लाडक्या ढिंडा यांचे नाव पद्म पुरस्कारांच्या यादीत जाहीर होताच पालघर जिल्ह्यात, विशेषतः आदिवासी समाजात, आनंदाचे वातावरण निर्माण झाले. त्यांच्या कुटुंबाची ४०० वर्षांची ही परंपरा मिळालेला हा सन्मान केवळ एका व्यक्तीची उपलब्धी नसून महाराष्ट्राच्या समृद्ध आदिवासी कला आणि संस्कृतीसाठी मोठा गौरव मानला जात आहे.
९० वर्षीय ढिंडा, ज्यांना तारपा कलेतील उत्कृष्ट कलाकारांपैकी एक मानले जाते, त्यांना मिळालेला हा पुरस्कार परंपरेच्या सेवेसाठी व्यतीत केलेल्या त्यांच्या संपूर्ण आयुष्याची दखल आहे.
हे ही वाचा:
कर्तव्यपथावर महाराष्ट्राचा गणेशउत्सव चित्ररथ
भारताच्या आरोग्य अर्थसंकल्पाचा २,००० कोटींपासून ते १ लाख कोटींपर्यंतचा प्रवास
स्वित्झर्लंड लष्करी संस्थेच्या अहवालात ऑपरेशन सिंदूरच्या यशाचा दावा
गणतंत्र दिवस २०२६: कर्तव्यपथावर भारताची ताकद
भिकल्या ढिंडा म्हणाले, “मी माझी संस्कृती जपली आहे आणि माझ्या संगीताद्वारे देवाची आराधना केली आहे. मी दहा वर्षांचा असल्यापासून तारपा वाजवत आहे. ही आमच्या कुटुंबाची ४०० वर्षांपासून चालत आलेली परंपरा आहे. म्हणूनच देवाने मला या पुरस्काराने सन्मानित केले.”
सुमारे दहा फूट लांबीची असू शकणारी तारपा हे वाद्य आदिवासी विधी आणि समारंभांमध्ये महत्त्वाचे स्थान राखते. ढिंडा यांच्या सादरीकरणांनी महाराष्ट्रातील अनेक भागांतील प्रेक्षकांना मंत्रमुग्ध केले असून, त्यांना आदिवासी कलेचे जतनकर्ते म्हणून ओळख मिळाली आहे.
पत्रकारांशी बोलताना ढिंडा म्हणाले, “आम्ही गरीब आहोत, पण आमची संस्कृती हीच आमची खरी संपत्ती आहे. माझ्या कुटुंबात २२ सदस्य आहेत. माझा दुसरा कोणताही व्यवसाय नाही. थोडीफार शेती आणि तारपा वाद्य तयार करणे हेच आमचे उपजीविकेचे साधन आहे.”