इस्रायलमधील हैफा शहरात सोमवारी पहिल्या महायुद्धात बलिदान दिलेल्या भारतीय सैनिकांना आदरांजली अर्पण करण्यात आली. शहराचे महापौर योना यहाव यांनी जाहीर केले की, हैफाच्या शालेय इतिहास पुस्तकांमध्ये सुधारणा करून हे स्पष्ट केले जाईल की, शहराला स्वातंत्र्य ब्रिटिशांनी नव्हे तर भारतीय सैनिकांनी मिळवून दिले होते.
यहाव म्हणाले की, मी या शहरात जन्मलो आणि इथेच शिक्षण घेतले. आम्हाला नेहमी सांगितले जात होते की ब्रिटिशांनी हैफाला मुक्त केले. मात्र ऐतिहासिक संशोधनातून हे स्पष्ट झाले की ब्रिटिश नव्हे तर भारतीय सैनिकांनी ऑट्टोमन सैन्याचा पराभव करून हैफाला मुक्त केले.
आता प्रत्येक शाळेत आम्ही पुस्तकातला मजकूर बदलत आहोत. विद्यार्थ्यांना सांगितले जात आहे की, भारतीयांनीच हैफाचे स्वातंत्र्य मिळवून दिले, असेही ते म्हणाले.
पहिल्या महायुद्धातील हैफा लढाई
२३ सप्टेंबर १९१८ रोजी १५वा इम्पीरियल सर्व्हिस कॅव्हलरी ब्रिगेड अंतर्गत म्हैसूर, हैदराबाद आणि जोधपूर लान्सर्स या भारतीय घोडदळांनी तलवारी आणि भाल्यांच्या जोरावर माउंट कार्मेलवरील ऑट्टोमन सैन्याचा पराभव केला. ही लढाई “इतिहासातील शेवटची मोठी घोडदळ मोहिम” मानली जाते. जोधपूर लान्सर्सने ८ शूर सैनिक गमावले आणि ३४ जखमी झाले, पण त्यांनी ७०० हून अधिक कैदी, १७ तोफा आणि ११ मशिनगन्स जप्त केल्या.
भारतीय सैनिकांचा पराक्रम
मेजर दलपत सिंह यांना “हिरो ऑफ हैफा” म्हणून गौरवण्यात आले. त्यांना मिलिटरी क्रॉस सन्मानाने सन्मानित केले गेले. कॅप्टन अमन सिंह बहादूर आणि दफेदार जोर सिंह यांना इंडियन ऑर्डर ऑफ मेरिट, तर कॅप्टन अनोप सिंह आणि सेकंड लेफ्टनंट सागत सिंह यांना मिलिटरी क्रॉस मिळाले. भारतीय सैनिकांच्या धैर्यामुळे ऑट्टोमन सैन्याचा पराभव होऊन प्रदेशातील समीकरणे बदलली.
हे ही वाचा:
भारतीय ऑफिस स्पेस मार्केटमध्ये तेजी कायम
चिराग पासवान यांनी प्रशांत किशोर यांची केली केजरीवाल यांच्याशी तुलना
पंतप्रधान मोदी संघ शताब्दी समारंभात होणार सहभागी!
भारत-इस्रायल मैत्रीचे प्रतीक
भारतात दरवर्षी २३ सप्टेंबरला “हैफा डे” म्हणून या शूर सैनिकांची आठवण केली जाते. हैफा, जेरुसलेम आणि रामले येथे भारतीय सैनिकांच्या स्मशानभूमी आहेत. या तिन्ही शहरांमध्ये मिळून जवळपास ९०० भारतीय सैनिक दफन आहेत. २०१८ मध्ये भारताने दिल्लीतील ‘तीन मूर्ती चौक’ चे नाव बदलून “तीन मूर्ती हैफा चौक” केले. त्याच वर्षी इस्रायल पोस्ट ने स्मरणार्थ विशेष टपाल तिकिट जारी केले. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २०१७ मध्ये हैफा भेटीदरम्यान भारतीय स्मशानभूमीत जाऊन मेजर दलपत सिंह यांना आदरांजली वाहिली.
शौर्याची अजरामर परंपरा
पहिल्या महायुद्धात ७४,००० हून अधिक भारतीय सैनिक शहीद झाले, त्यापैकी ४,००० पेक्षा जास्त वेस्ट एशियात. भारतीय सैनिक विविध धर्म, जाती व प्रदेशातून आले होते. त्यांच्या बलिदानामुळे आजही भारत-इस्रायल मैत्री अधिक दृढ होत असल्याचे भारतीय राजदूतांनी अधोरेखित केले. इस्रायल सरकार आणि भारतीय दूतावासाने एकत्रितपणे “इंडिया ट्रेल” प्रकल्प उभारण्याचा निर्णय घेतला आहे, ज्यातून पवित्र भूमीत भारतीय शौर्याची गाथा पुढील पिढ्यांना सांगितली जाणार आहे.