अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दावा केला आहे की त्यांचे प्रशासन अफगाणिस्तानातील बग्राम हवाई तळावर पुन्हा नियंत्रण मिळवण्याचा प्रयत्न करीत आहे. हा तोच हवाई तळ आहे जो २०२१ मध्ये अफगाणिस्तानातून अमेरिकन सैन्याच्या अराजक माघारीच्या वेळी तालिबानच्या हाती सोडण्यात आला होता.
यूकेच्या चेकर्स येथे पंतप्रधान केयर स्टारमर यांच्यासोबत संयुक्त पत्रकार परिषदेत ट्रम्प म्हणाले, “जगातील सर्वात मोठ्या हवाई तळांपैकी एक, आम्ही तो त्यांना विनामूल्य दिला. आम्ही तो परत मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहोत कारण त्यांना आमच्याकडून गोष्टींची आवश्यकता आहे. आम्हाला तो तळ परत हवा आहे. एक कारण म्हणजे ते चीनच्या अण्वस्त्र निर्मिती स्थळापासून फक्त एक तासाच्या अंतरावर आहे.”
चीनवर लक्ष केंद्रित
ट्रम्प यांनी वारंवार सांगितले आहे की बग्राम हवाई तळ केवळ अफगाणिस्तानसाठीच नाही तर चीनवर लक्ष ठेवण्यासाठी देखील महत्त्वाचा आहे. फेब्रुवारीमध्ये त्यांच्या पहिल्या मंत्रिमंडळ बैठकीतही त्यांनी सांगितले की ते तळ कधीही सोडणार नाही कारण ते चीनच्या अण्वस्त्र क्षेपणास्त्र कारखान्याच्या खूप जवळ होते. त्यांच्या विधानांमुळे आधीच तणावपूर्ण असलेल्या अमेरिका-चीन संबंधांमध्ये अधिक ताण निर्माण झाला आहे. तसेच, या विधानांचे आर्थिक आणि लष्करी परिणाम लक्षात घेता, पाश्चात्य मित्र राष्ट्रांमध्येही चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
तथापि, तालिबानने ट्रम्प यांचे दावे फेटाळून लावले आहेत. तालिबानचे प्रवक्ते जबीहुल्लाह मुजाहिद म्हणाले, “हे हवाई क्षेत्र चीनच्या नव्हे तर अफगाणिस्तानच्या नियंत्रणाखाली आहे.” वृत्तानुसार, मानवी हक्कांचे उल्लंघन आणि दहशतवादी धोक्यामुळे जागतिक स्तरावर एकटे पडलेले तालिबान अमेरिकेशी संबंध सामान्य करण्याचा प्रयत्न करीत आहे.
बग्राम एअरबेसचे महत्त्व
अफगाणिस्तानची राजधानी काबूलपासून ४४ किलोमीटर अंतरावर असलेला बग्राम एअरबेस हा अमेरिकेचा सर्वात मोठा लष्करी तळ होता. त्याच्याकडे ११,८०० फूट (३,६०० मीटर) धावपट्टी आहे, जी मोठी मालवाहू विमाने आणि बॉम्बर हाताळण्यास सक्षम आहे. ट्रम्प म्हणतात की जड काँक्रीट आणि स्टीलपासून बनलेली धावपट्टी धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाची आहे. ट्रम्पने पुन्हा एकदा माजी राष्ट्राध्यक्ष जो बायडेनवर हल्ला चढवला आणि म्हटले की त्यांच्या घाईघाईने माघारीमुळे अमेरिकन शस्त्रे आणि लष्करी मालमत्ता तालिबानच्या हातात गेली.
हे ही वाचा :
नेपाळ: भाड्याच्या घरात राहतायेत माजी पंतप्रधान ओली!
“मी भारत आणि मोदी यांच्या खूप जवळ आहे”
मुंबईत आयफोन १७ च्या खरेदीवेळी तुफान गर्दी, हाणामारी!
केरळ काँग्रेस कर्जबाजारी; नेत्यांच्या आत्महत्या !
त्याच पत्रकार परिषदेत ट्रम्प यांनी रशिया-युक्रेन युद्धावरही भाष्य केले. त्यांनी म्हटले की राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांनी त्यांना “निराश” केले आहे. ट्रम्प यांच्या मते, व्हाईट हाऊसमध्ये परतल्यानंतर “काही दिवसांत” युद्ध संपेल अशी त्यांना आशा होती, परंतु तसे झाले नाही.
तज्ञांचा असा विश्वास आहे की ट्रम्प यांचे हे पाऊल केवळ अफगाणिस्तानापुरते मर्यादित नाही तर ते चीन आणि रशिया दोघांनाही धोरणात्मक संदेश देण्याचा प्रयत्न आहे. जर अमेरिकेने खरोखरच बग्राम हवाई तळ पुन्हा ताब्यात घेतला तर त्याचे भारतीय खंडातील सुरक्षा परिस्थिती, चीन-अमेरिका स्पर्धा आणि रशिया-युक्रेन युद्धावर खोलवर परिणाम होतील.