बांगलादेश सरकारच्या प्रमुखपदावरून बाहेर पडण्याची घोषणा करताना, मुहम्मद युनूस यांनी नेपाळ आणि भूतानसह भारताच्या ईशान्येकडील “सेव्हन सिस्टर्स” (सात) राज्यांचा उल्लेख केला आणि त्यांच्या निरोप भाषणात उप- प्रादेशिक आर्थिक दृष्टिकोनाची रूपरेषा मांडली, ही सूत्रे आधीच ताणलेल्या भारत-बांगलादेश संबंधांमध्ये नवी दिल्लीचे लक्ष वेधून घेण्याची शक्यता आहे.
पद सोडण्याच्या एक दिवस आधी टेलिव्हिजनवर दिलेल्या भाषणात युनूस म्हणाले की, त्यांच्या १८ महिन्यांच्या कार्यकाळात बांगलादेशच्या परराष्ट्र धोरणाने सार्वभौमत्व, राष्ट्रीय हित आणि प्रतिष्ठा हे तीन प्रमुख स्तंभ पुनर्संचयित केले आणि घोषित केले की देश आता इतर राष्ट्रांच्या निर्देशांनुसार चालणार नाही. “आपला खुला समुद्र ही केवळ भौगोलिक सीमा नाही तर बांगलादेशसाठी जागतिक अर्थव्यवस्थेशी संवाद साधण्यासाठी एक खुला दरवाजा आहे. नेपाळ, भूतान आणि सेव्हन सिस्टर्ससह या प्रदेशात मोठी आर्थिक क्षमता आहे,” असे युनूस म्हणाले, त्यांनी भारताचे थेट नाव न घेता भारताच्या ईशान्येकडील राज्यांचा उल्लेख केला. त्यांनी कनेक्टिव्हिटी, व्यापार करार, आर्थिक क्षेत्रे आणि बांगलादेशमधून सागरी प्रवेश याभोवती सखोल उप-प्रादेशिक आर्थिक सहकार्य प्रस्तावित केले.
युनूस म्हणाले की, त्यांच्या प्रशासनाने बांगलादेशच्या बाह्य सहभागाचा “मूलभूत पाया” पुन्हा बांधला आणि धोरणात्मक संतुलनाचे धोरण अवलंबले. त्यांनी चीन, जपान, अमेरिका आणि युरोपसह अनेक जागतिक भागीदारांसोबत विस्तारित संबंधांवर प्रकाश टाकला आणि तीस्ता नदी उपक्रम आणि निलफामारीमधील एका प्रमुख रुग्णालय प्रकल्पासारख्या चीन-समर्थित प्रकल्पांवरील प्रगतीचा उल्लेख केला. त्यांनी लष्करी आधुनिकीकरणाबद्दलही भाष्य केले.
प्रशासनाबाबत बोलताना युनूस म्हणाले की त्यांच्या प्रशासनाने सुमारे १३० नवीन कायदे तयार केले, अनेक सुधारणा केल्या आणि सुमारे ६०० कार्यकारी आदेश जारी केले, ज्यापैकी सुमारे ८४% आधीच अंमलात आणले गेले आहेत. कामगार गटांच्या निषेधाला न जुमानता त्यांनी आंतरराष्ट्रीय बंदर व्यवस्थापन कंपन्यांसोबतच्या करारांचे समर्थन केले आणि म्हटले की आर्थिक वाढीसाठी कार्यक्षमता सुधारणे आवश्यक आहे.
आपल्या समारोपाच्या भाषणात, युनूस यांनी नागरिकांना न्याय्य, मानवीय आणि लोकशाही बांगलादेशसाठी काम करत राहण्याचे आवाहन केले. दरम्यान, त्यांनी वरिष्ठ नोकरशहांची भेट घेतली आणि लष्करप्रमुख जनरल वकर-उझ-जमान यांचा निरोप घेतला, ज्यांचे त्यांनी निवडणुकीदरम्यान सशस्त्र दलांच्या सहकार्याबद्दल आभार मानले.
हे ही वाचा:
मेरठमध्ये सापडली पाकिस्तानी हेर महिला
२२५ रुपये हिसकावले; निकाल लागला ३३ वर्षांनी! बिहारमधील प्रकरण नेमकं काय?
फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष मॅक्रॉन तीन दिवसीय भारत दौऱ्यावर! ‘असा’ असेल कार्यक्रम
मुंबईजवळ इराणशी संबंधित अमेरिकेने मंजूर केलेले तीन तेल टँकर जप्त
अल्पसंख्याकांची सुरक्षा, लोकशाही संक्रमण आणि परराष्ट्र संबंध यांच्याबाबत अंतरिम प्रशासनाच्या हाताळणीवरून युनूस यांच्यावर देशात टीका होत असताना हे निरोप भाषण देण्यात आले. शेख हसीना यांच्या नेतृत्वाखालील राजवटीच्या पतनानंतर ऑगस्ट २०२४ मध्ये त्यांच्या सरकारने सत्ता हाती घेतली आणि आता बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टी (BNP) च्या नेतृत्वाखालील नवनिर्वाचित सरकारकडे ते सत्ता सोपवत आहे. तारिक रहमान यांच्या नेतृत्वाखालील बीएनपीने १२ फेब्रुवारी रोजी झालेल्या संसदीय निवडणुकीत २९७ पैकी २०९ जागा जिंकल्या आणि मंगळवारी पुढील सरकार स्थापन करण्याची शक्यता आहे.