अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणच्या आगामी सर्वोच्च नेत्याबाबत अत्यंत कठोर विधान केले आहे. ट्रम्प यांनी स्पष्ट इशारा देत सांगितले की, जर इराणचा पुढचा सर्वोच्च नेता अमेरिकेच्या मंजुरीशिवाय सत्तेवर आला, तर तो फार काळ टिकणार नाही. या विधानामुळे आधीच तणावपूर्ण असलेल्या पश्चिम आशियातील परिस्थितीत आणखी खळबळ उडाली आहे. माहितीनुसार, इराणचे दीर्घकाळ सर्वोच्च नेते राहिलेले अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या मृत्यूनंतर नवीन नेतृत्व निवडण्याची प्रक्रिया सुरू असल्याची चर्चा आहे. या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी अमेरिकन माध्यमांशी बोलताना हे वक्तव्य केले. त्यांनी म्हटले की, “इराणचा पुढचा नेता आमची मंजुरी घेणारच लागेल; अन्यथा तो सत्तेत फार काळ राहणार नाही.”
हे ही वाचा:
मतदान कायदा मंजूर होईपर्यंत कोणत्याही विधेयकावर सही नाही
आसामचे मुख्यमंत्री हिमंतांचे जनसमुहाशी वेगळे नाते
एअर इंडिया कडून अमेरिका-युरोपसाठी ७८ अतिरिक्त उड्डाणे
देशात ‘३ कोटी लखपती दीदी’ घडवण्याचा संकल्प पूर्ण
अमेरिका आणि इस्रायल यांच्या संयुक्त कारवाईनंतर इराणमध्ये राजकीय अस्थिरता निर्माण झाल्याचेही काही अहवालांमध्ये म्हटले जात आहे. या परिस्थितीत इराणमध्ये तात्पुरती नेतृत्व यंत्रणा कार्यरत असून नवीन सर्वोच्च नेता निवडण्याबाबत चर्चाही सुरू आहे. त्यामुळे जागतिक स्तरावर या घडामोडींवर लक्ष केंद्रित झाले आहे.
ट्रम्प यांच्या या वक्तव्याला इराणकडून तीव्र प्रतिक्रिया मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. इराणच्या नेतृत्वाने यापूर्वीही स्पष्ट केले आहे की, देशाच्या सर्वोच्च नेत्याच्या निवड प्रक्रियेत कोणत्याही परदेशी शक्तीचा हस्तक्षेप मान्य केला जाणार नाही. त्यामुळे अमेरिकेच्या या भूमिकेमुळे दोन्ही देशांमधील राजनैतिक तणाव अधिक वाढण्याची शक्यता आहे.
इराणमध्ये सर्वोच्च नेता निवडण्याचा अधिकार असेम्ब्ली ऑफ एक्स्पर्ट्स या धार्मिक-राजकीय संस्थेकडे असतो. ही संस्था देशातील सर्वोच्च धार्मिक आणि राजकीय नेतृत्वाची निवड करते. त्यामुळे पुढील सर्वोच्च नेता कोण होणार याकडे केवळ इराणच नव्हे तर संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
दरम्यान, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव गेल्या काही आठवड्यांत वाढल्याचे दिसत आहे. अणु कार्यक्रम, प्रादेशिक राजकारण आणि इस्रायल-इराण संघर्ष यांसारख्या मुद्द्यांमुळे परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनली आहे. त्यामुळे पश्चिम आशियातील सुरक्षा परिस्थितीबाबत आंतरराष्ट्रीय समुदायही सतर्क झाला आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, इराणमध्ये नेतृत्व बदल झाल्यास त्याचा परिणाम केवळ देशांतर्गत राजकारणावरच नव्हे तर संपूर्ण पश्चिम आशियातील सामरिक समीकरणांवर होऊ शकतो. विशेषतः अणु कार्यक्रम, प्रादेशिक संघर्ष आणि अमेरिका-इराण संबंध या सर्वांवर नव्या नेतृत्वाच्या धोरणांचा मोठा प्रभाव पडण्याची शक्यता आहे.
एकूणच, इराणमध्ये पुढील सर्वोच्च नेता कोण होणार याकडे जगाचे लक्ष लागले असतानाच ट्रम्प यांच्या कठोर वक्तव्यामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात नवा वाद निर्माण झाला आहे. पुढील काही दिवसांत या घडामोडी कोणत्या दिशेने वळतात हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.