आजच्या जीवनशैलीत स्वतःची काळजी घेणे हे जणू एक मोठे कामच बनले आहे. पूर्ण दिवस खुर्चीवर बसून कीबोर्डवर बोटे चालवण्यात जातो. आहारही आता जंक फूड आणि डबाबंद पदार्थांवर अवलंबून झाला आहे, त्यामुळे शरीरात जीवनसत्त्वे आणि खनिजांची कमतरता निर्माण होत आहे. सामान्यतः कॅल्शियम, व्हिटॅमिन डी आणि व्हिटॅमिन बी १२ यांच्यावर लक्ष दिले जाते, मात्र इतर जीवनसत्त्वांप्रमाणेच बायोटिन म्हणजेच व्हिटॅमिन बी ७ हेही शरीरासाठी अत्यंत आवश्यक आहे, जे तुम्हाला तरुण आणि सुंदर ठेवण्यास मदत करते.
व्हिटॅमिन बी कॉम्प्लेक्समध्ये एकूण आठ वेगवेगळी जीवनसत्त्वे असतात — थायमिन (बी१ ), रायबोफ्लेविन (बी२ ), नायसिन (बी३ ), पॅन्टोथेनिक अॅसिड (बी५ ), पायरीडॉक्सिन (बी६ ), बायोटिन (बी७ ), फॉलिक अॅसिड (बी९ ) आणि कोबालामिन (बी१२ ). ही सर्व जीवनसत्त्वे पाणी आणि चरबीत विरघळणारी असून शरीराच्या मज्जासंस्थेच्या योग्य कार्यात मदत करतात. यापैकीच एक म्हणजे व्हिटॅमिन बी ७.
हेही वाचा..
सीजफायरचे श्रेय घेण्यासाठी जागतिक पातळीवर चढाओढ
चांदीपासून कॉपरपर्यंत मोठी घसरण
लष्कराने साध्य केली आत्मनिर्भरता
ख्रिसमसच्या सुट्टीत बँकेतून ३० दशलक्ष युरो लुटले; प्रकाण काय?
व्हिटॅमिन बी ७ च्या कमतरतेमुळे केस गळू लागतात, नखे ठिसूळ होतात, चेहऱ्यावर सुरकुत्या पडतात, केस व त्वचा कोरडी होतात आणि मेटाबॉलिझम मंदावतो. व्हिटॅमिन बी ७ ला शरीराचा ‘सायलेंट किलर’ असेही म्हटले जाते, कारण दीर्घकाळ त्याची कमतरता शरीराला आतून कमकुवत करते. विशेष म्हणजे व्हिटॅमिन बी ७ इतर काही जीवनसत्त्वांप्रमाणे शरीरात तयार होत नाही, त्यामुळे ते रोजच्या आहारातून घेणे आवश्यक आहे.
आयुर्वेदिक दृष्टीने बायोटिनला धातू-पोषण करणारे तसेच त्वचा, केस आणि नखांना बळ देणारे मानले जाते. बायोटिन मेटाबॉलिझम मजबूत करण्यात मदत करते, ज्यामुळे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते. हे कार्बोहायड्रेट्सना ऊर्जेत रूपांतरित करते, ज्यामुळे शरीराला ऊर्जा मिळते आणि रक्ताद्वारे मिळालेल्या ऊर्जेने शरीराचे प्रत्येक अवयव नीट कार्य करतात. हे अमिनो अॅसिड्सच्या योग्य वापरातही मदत करते, ज्यामुळे पेशींची वाढ आणि दुरुस्ती चांगल्या प्रकारे होते. एकूणच बायोटिनची कमतरता असल्यास शरीर निस्तेज होते आणि वेळेपूर्वी वृद्धत्व येऊ शकते. आता प्रश्न आहे की रोजच्या आहारातून व्हिटॅमिन बी ७ कसे मिळवायचे? हे सहज अन्नातून मिळू शकते. यासाठी बदाम, ब्रोकली, रताळे (शकरकंद), सूर्यफुलाच्या बिया, ओट्स, शेंगदाणे, मशरूम, पालक आणि सोयाबीन यांचे नियमित सेवन करता येईल.