ऑफिसमध्ये तासन्तास बसून काम करणे किंवा अनियमित दिनचर्या यामुळे स्नायू कमकुवत होणे आणि शरीरात वेदना निर्माण होणे ही सर्वसाधारण गोष्ट बनली आहे. अशा वेळी चतुरंग दंडासनचा नियमित सराव या समस्यांपासून मुक्ती देऊ शकतो. भारत सरकारच्या आयुष मंत्रालयाने चतुरंग दंडासनाच्या सरावाचे आरोग्यदायी फायदे, त्याची योग्य पद्धत आणि घ्यावयाच्या काळजीबाबत सविस्तर माहिती दिली आहे.
मंत्रालयाने योगाला आरोग्याचा पाया ठरवत चतुरंग दंडासनाला विशेष प्रभावी आसन म्हटले आहे. हे आसन शरीरात लवचिकता आणतेच, तसेच खांदे, पाठ, हात आणि पायांच्या स्नायूंना बळकटी देऊन वेदना कमी करते. तज्ज्ञांच्या मते, चतुरंग दंडासन योग्य पद्धतीने करण्याची कृती पुढीलप्रमाणे आहे: सर्वप्रथम प्लॅंक पोझिशनमध्ये या. दोन्ही हात खांद्यांच्या खाली ठेवा आणि पायाच्या बोटांचा आधार जमिनीवर असू द्या. नंतर श्वास सोडत कोपर वाकवा आणि शरीर सरळ ठेवून खाली या. छाती आणि हनुवटी जमिनीच्या जवळ असाव्यात, पण जमिनीला स्पर्श करू नयेत. कंबर ना वर उचलली जावी ना खाली झुकावी. या स्थितीत १० ते २० सेकंद रहा आणि मग परत सुरुवातीच्या स्थितीत या. सुरुवातीला हा व्यायाम ३ ते ५ वेळा करावा.
हेही वाचा..
ट्रम्प यांचे भाषण एडिट केल्याबद्दल ‘बीबीसी’ माफी मागण्याच्या तयारीत
अयोध्येत राममंदिरात होणार ऐतिहासिक ध्वजारोहण
उत्तर प्रदेशमधील शैक्षणिक संस्थांमध्ये ‘वंदे मातरम्’ गाणे अनिवार्य!
चतुरंग दंडासनाच्या सरावाने शरीराला अनेक फायदे मिळतात. यामुळे खांदे, बाहू आणि मनगटांचे स्नायू मजबूत होतात. पाठदुखी आणि कंबरदुखीपासून आराम मिळतो. कोर मसल्स मजबूत होऊन शरीराचा पोश्चर सुधारतो. पचनसंस्था सक्रिय राहते आणि एकाग्रता वाढते. नियमित सरावाने शरीरात संतुलन आणि स्थैर्य निर्माण होते. दररोज केवळ ५ ते १० मिनिटे चतुरंग दंडासनाचा सराव केल्यास शरीर तंदुरुस्त, ऊर्जावान आणि लवचिक राहते. मात्र काही खबरदारी आवश्यक आहे – गर्भवती महिलांनी, तसेच ज्यांच्या खांद्याला किंवा कंबरेला दुखापत आहे त्यांनी हे आसन करू नये. सुरुवातीला प्रशिक्षकाच्या मार्गदर्शनाखालीच हे करणे योग्य ठरेल.