आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत आरोग्य जपण्यासाठी योग्य आहार अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो. योग्य आहार म्हणजे शरीराला आवश्यक असलेली सर्व पोषक तत्त्वे संतुलित प्रमाणात देणारा आहार होय. यामध्ये धान्ये, डाळी, फळे, भाज्या, दूध, कडधान्ये आणि थोड्या प्रमाणात तेल-तूप यांचा समावेश असावा. यासोबतच मकाना (कमळ बिया) हे एक उत्तम, हलके आणि पौष्टिक अन्न म्हणून ओळखले जाते. उपवास, स्नॅक्स किंवा नियमित आहारात सहज समाविष्ट करता येणारा मकाना शरीरासाठी अनेक प्रकारे फायदेशीर आहे.
पोषणमूल्यांनी समृद्ध
मकानामध्ये प्रथिने, फायबर, कॅल्शियम, मॅग्नेशियम, पोटॅशियम आणि अँटीऑक्सिडंट्स मुबलक प्रमाणात असतात. कमी चरबी आणि कमी कॅलरी असल्याने वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठीही तो उपयुक्त ठरतो.
हृदयासाठी फायदेशीर
मकानातील मॅग्नेशियम रक्तदाब नियंत्रित ठेवण्यास मदत करते. यामुळे हृदयविकाराचा धोका कमी होतो. नियमितपणे मकाना खाल्ल्याने कोलेस्ट्रॉलचे प्रमाण संतुलित राहते.
पचनक्रिया सुधारते
मकानामधील फायबर पचनसंस्थेला चालना देते. बद्धकोष्ठता, अॅसिडिटी यांसारख्या समस्या कमी होण्यास मदत होते. हलके असल्याने पोटावर ताण येत नाही.
हाडे आणि दात मजबूत होतात
कॅल्शियम आणि फॉस्फरस मुबलक असल्यामुळे मकाना हाडे व दात मजबूत ठेवण्यास उपयुक्त ठरतो. विशेषतः वृद्ध व्यक्ती आणि महिलांसाठी हा उत्तम आहार आहे.
वजन कमी करण्यासाठी उपयुक्त
भूक नियंत्रणात ठेवण्यासाठी मकाना उत्तम स्नॅक आहे. तळलेले पदार्थ टाळून भाजलेला मकाना खाल्ल्यास अनावश्यक कॅलरी टाळता येतात आणि वजन कमी करण्यात मदत होते.
मधुमेह नियंत्रणात मदत
मकानाचा ग्लायसेमिक इंडेक्स कमी असल्याने रक्तातील साखरेची पातळी अचानक वाढत नाही. त्यामुळे मधुमेहींसाठी हा सुरक्षित आणि पौष्टिक पर्याय आहे.
मानसिक आरोग्यासाठी लाभ
मकानातील अँटीऑक्सिडंट्स आणि सूक्ष्म पोषक घटक तणाव कमी करण्यास, झोप सुधारण्यास आणि मेंदूचे कार्य सुदृढ ठेवण्यास मदत करतात.
कसा घ्यावा मकाना?
- थोडे तुप किंवा ऑलिव्ह ऑईलमध्ये भाजून
- मीठ, काळी मिरी, हळद घालून हेल्दी स्नॅक म्हणून
- उपवासात किंवा संध्याकाळच्या भुकेसाठी
मकाना हे स्वस्त, सहज उपलब्ध आणि आरोग्यासाठी अत्यंत लाभदायक असे अन्न आहे. रोजच्या आहारात थोड्याशा प्रमाणात मकानाचा समावेश केल्यास हृदय, पचन, वजन आणि एकूणच आरोग्य उत्तम राहण्यास निश्चितच मदत होते.