बनारसपासून कलकत्त्यापर्यंत पान खाण्याची आवड सर्वांना माहीत आहे; पण पानाचा पत्ता औषधी गुणांनी भरलेला असतो, हे फार थोड्या लोकांना ठाऊक आहे. तो पचन सुधारतो, तोंडाची दुर्गंधी आणि जंतू दूर करतो, सूज कमी करतो आणि अँटिऑक्सिडंट्समुळे शरीराचे संरक्षण करतो. पानाच्या पानात रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवण्याची, फंगसविरुद्ध लढण्याची आणि काही अभ्यासांमध्ये कॅन्सर पेशींची वाढ रोखण्याची क्षमताही आढळून आली आहे. साधा पत्ता किंवा किंचित गोड पान याचे दररोज थोडेसे सेवन आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते.
हेही वाचा..
ब्रिटनमध्ये बलुच संघटनांचे पाकिस्तानविरोधात आंदोलन
२०२६ मध्ये १९ टक्के नोकऱ्यांमध्ये कपात!
आम्हाला युद्धाचा अंत हवा आहे, युक्रेनचा नाही
सेलिब्रिटी न्यूट्रिशनिस्ट पूजा मखीजा यांनी पानाच्या पानांचे (बेटल लीव्ह्ज) आरोग्यदायी फायदे सविस्तर सांगितले आहेत. हे पान शतकानुशतके भारतीय संस्कृतीत वापरले जात आहेत आणि आता वैज्ञानिक संशोधनही त्यांचे फायदे सिद्ध करत आहे. पूजांच्या मते, पानाचा पत्ता विविध जैवरासायनिक मार्गांनी शरीराला फायदा पोहोचवतो. पानाच्या पानांचे प्रमुख फायदे : पानाचा पत्ता पचनासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे. तो लाळ आणि जठररसाचे स्राव वाढवतो, ज्यामुळे कार्बोहायड्रेट्स सहज पचतात आणि जेवणानंतर पोट हलके वाटते पानामध्ये जीवाणू आणि फंगसविरोधी गुणधर्म असतात. युजेनॉलसारखे घटक तोंडातील जंतू नष्ट करतात, त्यामुळे तोंडाचे आरोग्य चांगले राहते.
तो सूज कमी करतो आणि शरीरात सूज निर्माण करणाऱ्या घटकांना रोखतो — काही औषधांप्रमाणेच कार्य करतो. पान अँटिऑक्सिडंट्सने समृद्ध असल्यामुळे फ्री रॅडिकल्सपासून संरक्षण करतो आणि ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेस कमी करतो. तो रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करतो, इन्सुलिनची कार्यक्षमता वाढवतो आणि कार्बोहायड्रेट्सचे पचन मंदावतो, त्यामुळे शुगर लेव्हल अचानक वाढत नाही. काही संशोधनांमध्ये असेही दिसून आले आहे की पानाच्या पानांमध्ये कॅन्सरविरोधी क्षमता आहे. काही घटक कॅन्सर पेशींची वाढ रोखतात आणि त्यांचा नाश करतात.
तो कँडिडासारख्या फंगस संसर्गापासून संरक्षण करतो.
हे सर्व फायदे वैज्ञानिक अभ्यासांनी सिद्ध झाले आहेत. मात्र तज्ज्ञ सांगतात की पानाचा पत्ता एकटाच किंवा साध्या स्वरूपातच वापरावा — तंबाखू किंवा सुपारीसोबत नाही, कारण ते आरोग्यास हानिकारक आहे. दररोज काही ताजी पाने चावून खाणे किंवा पाण्यात उकळून ते पाणी पिणे फायदेशीर ठरू शकते. मात्र अति प्रमाणात घेऊ नये आणि डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.