पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी रविवारी ‘मन की बात’ कार्यक्रमाच्या १३३ व्या भागात देशवासीयांना संबोधित करताना ईशान्य भारताच्या कामगिरीबद्दल आणि त्याच्या संधींबद्दल विशेष चर्चा केली. त्यांनी सांगितले की नॉर्थ ईस्टमध्ये बांबू उद्योग झपाट्याने बदलत आहे. हा प्रदेश आता रोजगार आणि नवोपक्रमाचा मोठा केंद्र बनला आहे. यामुळे महिलांनाही आत्मनिर्भर होण्यासाठी आणि उत्पन्नाच्या नव्या संधी मिळत आहेत.
पंतप्रधान मोदी यांनी ईशान्य भारताला ‘अष्टलक्ष्मी’ संबोधत सांगितले की, हा प्रदेश केवळ नैसर्गिक सौंदर्याने समृद्ध नाही, तर येथे अपार प्रतिभा आणि संधीही आहेत. त्यांनी सांगितले की एक काळ असा होता की, बांबूला फक्त एक सर्वसाधारण सामुग्री किंवा ओझे म्हणून पाहिले जात होते, पण आज हाच बांबू लाखो लोकांच्या उपजीविकेचा आणि रोजगाराचा मजबूत आधार बनला आहे. विशेषतः ईशान्य राज्यांमध्ये बांबूवर आधारित उद्योग वेगाने पुढे जात आहेत आणि यात नवोपक्रमाची मोठी भूमिका आहे.
हे ही वाचा:
मुंबई 3.O – स्वप्नांच्या नगरीचा पुढचा अध्याय!
पंतप्रधान मोदींनी सांगितली गौतम बुद्धांच्या संदेशांची महत्ता
अमेरिकेच्या हिल्टन हॉटेलमध्ये गोळीबार; थोडक्यात बचावले ट्रम्प आणि व्हान्स
प्रसिद्ध अभिनेत्याच्या अल्पवयीन मुलीकडून नग्न फोटो मागणाऱ्याला अटक
पंतप्रधानांनी सांगितले की, इंग्रजांच्या काळातील कायद्यांमुळे बांबूला झाडांच्या श्रेणीत ठेवण्यात आले होते, त्यामुळे त्याच्या वाहतूक आणि वापरावर अनेक निर्बंध होते. याचा थेट परिणाम असा झाला की, बांबूशी संबंधित पारंपरिक उद्योग हळूहळू कमकुवत झाले आणि लोक त्यापासून दूर गेले. मात्र २०१७ मध्ये सरकारने या कायद्यात बदल करून बांबूला झाडांच्या श्रेणीतून वगळले, त्यामुळे या क्षेत्राला नवी दिशा मिळाली.
या बदलाचे परिणाम आज स्पष्ट दिसत आहेत. ईशान्य भारतात बांबू आधारित उद्योग झपाट्याने विकसित होत आहेत आणि स्थानिक लोक त्यात नवनवीन प्रयोग करत आहेत. विशेष म्हणजे या क्षेत्रात महिलांचा सहभाग मोठ्या प्रमाणात वाढला असून त्या आत्मनिर्भरतेकडे ठोस पावले टाकत आहेत, असेही पंतप्रधान म्हणाले.
पंतप्रधानांनी त्रिपुरातील गोमती जिल्ह्यातील विजॉय सूत्रधार आणि दक्षिण त्रिपुरातील प्रदीप चक्रवर्ती यांचे उदाहरण दिले. त्यांनी बदलत्या नियमांना संधी म्हणून पाहून आपल्या कामात तंत्रज्ञानाचा वापर केला आणि बांबू उत्पादनांना नवा आयाम दिला. आज ते अधिक प्रगत आणि विविध प्रकारची बांबू उत्पादने तयार करत आहेत, असे पंतप्रधान म्हणाले.
याशिवाय दिमापूर आणि आसपासच्या भागात अनेक स्वयं-सहाय्य गट बांबूपासून खाद्य उत्पादनांमध्ये मूल्यवर्धन करत आहेत. तसेच खोरोंलो क्रिएटिव क्राफ्टसारख्या टीम्स बांबूपासून फर्निचर आणि हस्तकला वस्तू तयार करत आहेत, ज्यांना स्थानिक आणि राष्ट्रीय बाजारात ओळख मिळत आहे, याचाही उल्लेख पंतप्रधानांनी केला.
मामित जिल्ह्यात बांबूशी संबंधित टिशू कल्चर आणि पॉलीहाऊस व्यवस्थापनावर काम सुरू आहे, ज्यामुळे शेती आणि उत्पादन क्षेत्रात नवीन संधी निर्माण होत आहेत। त्याचप्रमाणे गंगटोक जवळील लागस्तल बॅम्बू एंटरप्राइज टीम बांबूपासून हस्तकला, अगरबत्ती काड्या, फर्निचर आणि इंटीरियर डेकोर वस्तू तयार करत आहे.
पंतप्रधानांनी सांगितले की, ही काही उदाहरणे आहेत, परंतु संपूर्ण ईशान्य भारतात बांबू क्षेत्राच्या यशाची कहाणी खूप मोठी आहे आणि ती सातत्याने पुढे जात आहे. हा प्रदेश आता केवळ पारंपरिक कलेपुरता मर्यादित नसून आधुनिक तंत्रज्ञान आणि उद्योजकतेचे मजबूत केंद्र बनला आहे.
आपल्या संबोधनात पंतप्रधानांनी देशवासीयांना आवाहन केले की, त्यांनी ईशान्य भारतातील बांबू उत्पादने स्वीकारावीत. त्यांनी सांगितले की, लोक ही उत्पादने खरेदी करू शकतात आणि भेटवस्तू म्हणूनही देऊ शकतात. यामुळे स्थानिक कामगारांना प्रोत्साहन मिळेल आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ या स्वप्नालाही बळ मिळेल.