ए फॉर अखिलेश, बी फॉर बाबासाहेब आंबेडकर, सी फॉर चौधरी चरणसिंग, डी फॉर डिंपल आणि एम फॉर मुलायम अशी इंग्रजी अक्षरमाळा सध्या सहारनपूर (उत्तर प्रदेश) येथे समाजवादी पक्षाने सुरू केलेल्या “पीडीए पाठशाळा” या शाळांमध्ये शिकवली जात आहे.
भारतीय जनता पक्षाच्या नेतृत्वाखालील उत्तर प्रदेश सरकारने अनेक सरकारी शाळा बंद केल्यानंतर समाजवादी पक्षाने याला उत्तर देत “पीडीए पाठशाळा” सुरू केल्या आहेत. या शाळा आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल मुलांना मोफत शिक्षण देतात आणि त्याचबरोबर समाजवादी पक्षाच्या मूल विचारधारेचीही ओळख करून देतात.
या उपक्रमाची सुरुवात सहारनपूरमधील रामनगर येथे पक्ष कार्यकर्ते फराज आलम गडा यांनी केली आहे. सुरुवातीला २५ विद्यार्थ्यांसह सुरू झालेल्या या शाळेत आता ६० हून अधिक विद्यार्थी शिकत आहेत.
पीडीए म्हणजे: पिछडा (मागासवर्गीय), दलित, अल्पसंख्याक — हे समाजवादी पक्षाचे लक्ष केंद्रस्थानी असलेले गट आहेत. गडा म्हणाले, “ही फक्त शाळा नाही, हा एक चळवळ आहे.”
“भाजप सरकारने शाळा बंद करून गरीब मुलांना शिक्षणापासून वंचित केलं आहे. आमचे राष्ट्रीय अध्यक्ष अखिलेश यादव यांनी सांगितले आहे की जिथे शाळा बंद होईल, तिथे आपण पीडीए पाठशाळा सुरू करू.”
या शाळांमध्ये मुलांना खेळाच्या माध्यमातून आणि रुचकर पद्धतीने मूलभूत शिक्षण दिलं जातं. पण या शाळेचं वैशिष्ट्य म्हणजे अभ्यासक्रमात सरळसरळ राजकीय विचारधारा समाविष्ट केली आहे.
फराज आलम गडा म्हणाले, “उद्दिष्ट दोन गोष्टी आहेत — शिक्षण देणे आणि लहान वयात सामाजिक व राजकीय जागरूकता वाढवणे. आजचं मूल हे उद्याचं नागरिक आहे. जर आपण आज त्यांचं विचार करण्याचं बळ वाढवलं, तर उद्या ते अन्यायाविरुद्ध उभं राहू शकतील.”
गडांनी भाजप सरकारवर आरोप केला की त्यांनी जाणीवपूर्वक सरकारी शिक्षण व्यवस्था कमकुवत केली आहे, “जेणेकरून मागासवर्गीय मुलांना त्यांच्या हक्कांविषयी काहीच माहिती होणार नाही. कारण शिक्षण असेल तर प्रश्न विचारले जातील, आणि प्रश्न विचारणं हेच लोकशाहीचं मूळ आहे.”
या शाळा स्थानिक समाजवादी कार्यकर्ते आणि स्वयंसेवक शिक्षक चालवतात. कोणतीही सरकारी मदत न घेता, केवळ समाजाच्या आधारावर हा प्रकल्प राबवला जातो.
अनेक मुले अशी आहेत ज्यांना औपचारिक शाळांमध्ये प्रवेश मिळू शकत नाही. त्यांच्यासाठी ही शाळा एक आशेचा किरण आहे.
हे ही वाचा:
गणेश मंडपासाठी रस्ते खोदल्यास दंडाच्या रकमेत कोणतीही वाढ करू नये!
अमरनाथ यात्रा: भाविकांची संख्या ४ लाखांवर
चर्चेचं उत्तर कोण देईल हे सरकार ठरवेल, विरोधक नव्हे
भारताचा जीडीपी ६.५ टक्के वाढेल
हा एक प्रयोग आहे — एक नवीन पिढी तयार करण्याचा, ज्यांना सामाजिक जागरूकता आणि राजकीय समज असेल,” गडा म्हणाले.
“आम्ही त्यांना केवळ वाचायला-लिहायला शिकवत नाही, तर विचार करायला शिकवत आहोत.”
या उपक्रमाला मिळणारा प्रतिसाद पाहता, समाजवादी पक्ष राज्यभरात अशा आणखी शाळा सुरू करण्याच्या तयारीत आहे, विशेषतः जिथे सरकारी शाळा बंद आहेत किंवा पोहोचणं कठीण झालं आहे.
“आम्ही गरीबांसाठी शिक्षणाची दारे बंद होऊ देणार नाही,” गडा म्हणाले. “जर सरकार शिकवणार नसेल, तर आम्ही शिकवू.”