भारताचे नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक (CAG) यांच्या ताज्या अहवालात देशाच्या संरक्षण सेवांमधील गंभीर त्रुटी समोर आल्या आहेत. संसदेत सादर करण्यात आलेल्या या अहवालात सैन्य सज्जता आणि कर्मचाऱ्यांच्या कल्याणाशी संबंधित अनेक महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे.
अहवालात सर्वात मोठी चिंता सैन्य रुग्णालयांच्या देखभालीबाबत व्यक्त करण्यात आली आहे. ऑडिटमध्ये असे आढळले की अनेक रुग्णालयांच्या इमारती आधुनिक निकषांनुसार योग्य नाहीत आणि दीर्घकाळ त्यांचे योग्य नूतनीकरण झालेले नाही. विशेषतः अग्निसुरक्षा उपाय अत्यंत अपुरे असल्याचे आढळले, जे रुग्ण आणि कर्मचाऱ्यांसाठी गंभीर धोका ठरू शकतात. अहवालात संरक्षण मंत्रालयाने तात्काळ पावले उचलून जुन्या इमारतींचे नूतनीकरण करावे आणि सुरक्षा नियमांचे काटेकोर पालन करावे, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
CAG ने सैन्य रुग्णालयांमध्ये बायोमेडिकल कचऱ्याच्या व्यवस्थापनातही गंभीर अनियमितता आढळल्याचे नमूद केले आहे. अनेक ठिकाणी कायदेशीर नियमांचे पालन करण्यात आलेले नाही, ज्यामुळे पर्यावरण आणि आरोग्यासाठी धोका निर्माण झाला आहे. या बाबतीत तातडीने सुधारणा करण्याची शिफारस करण्यात आली आहे.
अहवालातील एक महत्त्वाचा भाग वेतन वितरणातील त्रुटींशी संबंधित आहे. हजारो सैनिकांना वेळेवर वेतन मिळाले नाही किंवा चुकीचे वेतन देण्यात आले. यामागे संरक्षण लेखा विभागातील प्रणालीगत कमतरता कारणीभूत असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. ऑडिटमध्ये असे आढळले की सध्याच्या आयटी प्रणालीमध्ये आवश्यक व्यावसायिक नियमांचा अभाव आहे, ज्यामुळे ओव्हरपेमेंट आणि अंडरपेमेंटसारख्या समस्या निर्माण झाल्या. यामुळे सैनिकांना आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागला आणि प्रशासनावरील विश्वासालाही धक्का बसला.
CAG ने संरक्षण संस्थांमधील नोंद व्यवस्थापनाची स्थितीही कमकुवत असल्याचे सांगितले आहे. अनेक महत्त्वाच्या ठिकाणी अजूनही कागदी नोंदी ठेवण्यात येतात, ज्यामुळे पारदर्शकता आणि कार्यक्षमता प्रभावित होते. अहवालात सर्व प्रणालींचे व्यापक डिजिटायझेशन करण्याची शिफारस करण्यात आली आहे. या त्रुटींचा थेट परिणाम सैनिकांच्या मनोबलावर होतो. सीमेवर तैनात असलेल्या जवानांसाठी वेळेवर वेतन आणि चांगल्या आरोग्य सुविधा अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. अशा कमतरता त्यांच्या कार्यक्षमतेवर आणि लक्ष केंद्रित करण्यावर परिणाम करू शकतात.
हे ही वाचा:
सकाळी ६ वाजता नोकरी गेल्याचा मेल; ओरेकलमध्ये ३०,००० कर्मचारी कपात
आता कागद पेन नाही, डिजिटल जनगणना, आजपासून सुरुवात
ऑपरेशन अरहामा: जम्मू काश्मीरच्या गांदरबलमध्ये दहशतवाद्याचा खात्मा
रशियन लष्करी विमान कोसळून अपघात; २९ जणांचा मृत्यू
अहवालात आयटी प्रणाली मजबूत करणे, रुग्णालयांचे आधुनिकीकरण करणे आणि सुरक्षा ऑडिटसारखी पावले तातडीने उचलण्याची सूचना करण्यात आली आहे. जागतिक स्तरावर वाढत्या सुरक्षा आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर हा अहवाल समोर आला आहे. अशा परिस्थितीत संरक्षण क्षेत्रातील पायाभूत आणि प्रशासकीय व्यवस्था मजबूत करणे हे आधुनिक शस्त्रसज्जतेइतकेच आवश्यक असल्याचे यातून अधोरेखित होते.