भारत २६ जानेवारी रोजी ७७ व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या परेडदरम्यान आपल्या प्रगत लष्करी क्षमतांचे प्रदर्शन करणार आहे. या निमित्ताने संरक्षण संशोधन व विकास संघटना (DRDO) भारतीय नौदलासाठी विकसित केलेल्या लाँग-रेंज अँटी-शिप हायपरसोनिक ग्लाइड मिसाइल (LRAShM) चे प्रथमच सार्वजनिक सादरीकरण करणार आहे. ही अत्याधुनिक शस्त्रप्रणाली समुद्री युद्धक्षमता क्षेत्रातील भारतासाठी एक महत्त्वपूर्ण कामगिरी मानली जाते.
LRAShM ची मारक क्षमता सुमारे १,५०० किलोमीटर असल्याचे सांगितले जाते, ज्यामुळे हिंद महासागर क्षेत्रात भारताच्या नौदल शक्तीला निर्णायक वाढ मिळते. प्रकल्प संचालक ए. प्रसाद गौड यांच्या मते, ही क्षेपणास्त्र प्रणाली हायपरसोनिक वेगाने उड्डाण करते आणि तिचा वेग मॅक ५ पेक्षा अधिक आहे. या वेगामुळे आणि प्रगत ग्लाइड तंत्रज्ञानामुळे ती शत्रूच्या रडार प्रणालींसाठी अत्यंत कठीण लक्ष्य ठरते.
क्षेपणास्त्राची एअरोडायनॅमिक रचना तिला दीर्घ अंतरावर कार्यक्षमपणे ग्लाइड करण्यास सक्षम बनवते. अंदाजानुसार, हे शस्त्र अवघ्या १५ मिनिटांत १,५०० किलोमीटर दूर असलेल्या लक्ष्यावर अचूक प्रहार करू शकते. सर्व प्रकारच्या युद्धनौकांना निष्क्रिय करण्यासाठी याची रचना करण्यात आली असून, विविध प्रकारचे पेलोड वाहून नेण्याची क्षमता असल्याने अत्यंत संरक्षित नौदल प्लॅटफॉर्म्सनाही लक्ष्य करता येते.
कर्तव्यपथावर LRAShM चे प्रदर्शन भारताच्या स्वदेशी संरक्षण क्षमतांवर आणि आत्मनिर्भर भारत या ध्येयावर प्रकाश टाकते. DRDO च्या माहितीनुसार, संस्था हायपरसोनिक तंत्रज्ञानाच्या दोन समांतर क्षेत्रांवर काम करत आहे- हायपरसोनिक ग्लाइड मिसाइल आणि हायपरसोनिक क्रूझ मिसाइल. अॅडव्हान्स्ड लॅब टेक्नॉलॉजी (ALT) प्रयोगशाळा ग्लाइड वाहन विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावत असून, विद्यमान तांत्रिक क्षमतेच्या आधारे ३,००० ते ३,५०० किलोमीटर पर्यंत रेंज वाढवण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
DRDO च्या मते, हायपरसोनिक क्षेपणास्त्रे भविष्यातील युद्धाचा महत्त्वाचा भाग ठरणार आहेत, कारण त्यांचा वेग आणि पैंतरेबाजी क्षमता पारंपरिक संरक्षण प्रणालींसमोर मोठे आव्हान उभे करतात. या दिशेने भारताची प्रगती केवळ नौदलाच्या प्रतिबंधक क्षमतेला बळकटी देत नाही, तर एकूणच धोरणात्मक स्थितीलाही सुदृढ करते.
हे ही वाचा:
उत्तर प्रदेशच्या बहराइचमधील १० बेकायदेशीर मझारी जमीनदोस्त
प्रयागराजमध्ये भारतीय हवाई दलाचे प्रशिक्षणार्थी विमान कोसळले
कल्याण- डोंबिवलीत मनसेची एकनाथ शिंदेंना साथ! भाजपाचे काय होणार?
कर्तव्य मार्गावर रचणार इतिहास; काश्मिरी मुलगी करणार सीआरपीएफ पुरुष संघाचे नेतृत्व!
या वर्षीच्या प्रजासत्ताक दिनाच्या परेडमध्ये इतरही स्वदेशी संरक्षण प्रणालींचे प्रदर्शन होणार आहे. यामध्ये धनुष गन सिस्टम, आकाश (एल) लॉन्चर, सूर्यास्त्र युनिव्हर्सल रॉकेट लॉन्चर सिस्टम आणि आकाश क्षेपणास्त्रे यांचा समावेश आहे. ही सर्व प्लॅटफॉर्म्स भारताच्या संरक्षण उत्पादन परिसंस्थेची परिपक्वता दर्शवतात.
सामाजिक सहभागावर भर देत, परेडसाठी सुमारे १०,००० विशेष अतिथींना आमंत्रित करण्यात आले आहे. यामध्ये विविध क्षेत्रांतील महिलांचा विशेष सहभाग आहे. उत्पन्ननिर्मिती, नवोपक्रम, संशोधन, स्टार्टअप्स, स्वयं-सहायता गट आणि प्रमुख सरकारी योजनांमध्ये उत्कृष्ट योगदान दिल्याबद्दल या अतिथींची निवड करण्यात आली आहे. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही या कार्यक्रमाला विशेष महत्त्व आहे. युरोपियन कौन्सिलचे अध्यक्ष अँटोनियो लुइस सॅंटोस दा कोस्टा आणि युरोपियन आयोगाच्या अध्यक्षा उर्सुला वॉन डेर लेयेन हे या वर्षीचे प्रमुख अतिथी असतील. त्यांची उपस्थिती भारत आणि युरोपियन संघामधील वाढत्या धोरणात्मक आणि संरक्षण सहकार्याचे द्योतक आहे.