भारत आणि अमेरिका हे लष्करी क्षेत्राशी संबंधित विविध बाबींमध्ये एकमेकांचे सहकारी आहेत. दोन्ही देशांच्या सैन्यांनी अलीकडेच संयुक्त युद्धाभ्यास पूर्ण केला आहे. आता लष्करी क्षेत्रात आणखी एक पाऊल पुढे टाकत भारतीय सशस्त्र दल वैद्यकीय सेवांचे वरिष्ठ अधिकारी अमेरिकन सशस्त्र दलांच्या वैद्यकीय सुविधांचा अभ्यास करण्यासाठी अमेरिकेत पोहोचले आहेत. अमेरिका दौर्यात विशेषतः मरीन मेडिसिन आणि एव्हिएशन मेडिसिन यावर चर्चा करण्यात आली. मरीन मेडिसिन म्हणजे समुद्रात तैनात नौसैनिकांसाठी उपयुक्त वैद्यकीय सेवा, तर एव्हिएशन मेडिसिन हवाई दलापासून ते अंतराळवीर आणि अशा इतर मोहिमांमध्ये कार्यरत तज्ज्ञांसाठी महत्त्वाची ठरते.
भारतीय सशस्त्र दल वैद्यकीय सेवांचे महासंचालक व सर्जन वाइस अॅडमिरल डॉ. आरती सरीन यांच्या नेतृत्वाखालील प्रतिनिधीमंडळ अमेरिकेत पोहोचले आहे. भारतीय प्रतिनिधीमंडळ हवाईमधील होनोलुलू येथे अमेरिकन सशस्त्र दलांच्या वैद्यकीय सुविधांचा अभ्यास दौऱ्यावर आहे. या भेटीदरम्यान भारतीय प्रतिनिधींनी अमेरिकन संरक्षण वैद्यकीय अधिकाऱ्यांबरोबर लष्करी स्तरावरील चर्चाही केल्या.
हेही वाचा..
“ऑपरेशन सुरू आहे, नंतर फोन करतो”, हुतात्मा जवान बलदेव चंदचे शेवटचे शब्द!
पाकिस्तानला कधीच भारताच्या भावना समजल्या नाहीत
नमो युवा रन मॅराथॉनला उत्तम प्रतिसाद
या चर्चेत लष्करी वैद्यकशास्त्र, मरीन मेडिसिन आणि एव्हिएशन मेडिसिन या विशेष क्षेत्रांमध्ये अवलंबल्या जाणाऱ्या सर्वोत्तम पद्धती शेअर करण्यात आल्या. तसेच द्विपक्षीय युद्धाभ्यासांदरम्यान वैद्यकीय सहकार्य कसे वाढवता येईल, यावरही सविस्तर चर्चा झाली. संरक्षण मंत्रालयाने सांगितले की, प्रतिनिधीमंडळाने अमेरिकन लष्करी वैद्यकीय प्रतिष्ठानांचे निरीक्षण केले. तिथे उपलब्ध अत्याधुनिक वैद्यकीय सुविधा, आपत्कालीन आरोग्य सेवा, तसेच सैनिकांच्या तैनातीदरम्यान वैद्यकीय व्यवस्थापन यांचा त्यांनी सखोल अभ्यास केला.
भारतीय पथकाने आपल्या अनुभव आणि कार्यपद्धती देखील शेअर केल्या, ज्यामुळे या क्षेत्रात दोन्ही देशांमधील परस्पर समज आणि विश्वास अधिक मजबूत झाला आहे. वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी मान्य केले की भारत–अमेरिका यांच्यातील संरक्षण वैद्यकीय क्षेत्रातील सहकार्य हे केवळ सैनिकांच्या आरोग्य सुरक्षेसाठीच नव्हे, तर धोरणात्मक भागीदारीला नव्या दिशेने नेण्यासाठीही महत्त्वाचे आहे. संरक्षण मंत्रालयाने या दौर्याला संरक्षण वैद्यकीय सहकार्याला खोली व व्यापकता देण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल ठरवले आहे.
लक्षात घेण्यासारखे म्हणजे, ज्या वेळी भारतीय लष्करी वैद्यकीय दल अमेरिकेत आहे, त्याचवेळी अलीकडेच भारत आणि अमेरिकेच्या सैन्यांदरम्यान अलास्कामध्ये ‘युद्धाभ्यास २०२५’ पूर्ण झाला. या युद्धाभ्यासात इलेक्ट्रॉनिक युद्ध, गुप्तचर निरीक्षण, काउंटर-ड्रोन प्रणाली आणि इतर मानवरहित हवाई प्रणालींचा वापर व त्यावर उपाय यांसारख्या आधुनिक युद्धपद्धतींचा सराव करण्यात आला. याअंतर्गत दोन्ही सैन्यांनी पर्वतीय आणि उच्च हिमाच्छादित भागांमध्ये प्रशिक्षण ऑपरेशन्सही केले. अमेरिका आयोजित हा युद्धाभ्यास याच महिन्यात १४ सप्टेंबर रोजी संपन्न झाला.