११४ राफेल विमानांच्या खरेदीनंतर, भारत आणि फ्रान्समध्ये आणखी एक मोठा संरक्षण करार होणार आहे. भारताने राफेलमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या ‘हॅमर’ क्षेपणास्त्रासाठी करार केला आहे. विशेष म्हणजे, हे क्षेपणास्त्र आता भारतातच तयार केले जाणार आहेत. यासाठी लवकरच एक सामंजस्य करार होण्याची अपेक्षा आहे. १७ फेब्रुवारी रोजी, फ्रान्सच्या संरक्षण मंत्री कॅथरीन वॉट्रिन भारतीय संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांची भेट घेतील. दोन्ही नेते बेंगळुरूमध्ये सहाव्या भारत- फ्रान्स वार्षिक संरक्षण संवादात सहभागी होतील. या बैठकीत विद्यमान संरक्षण करार आणखी १० वर्षांसाठी वाढवता येऊ शकतो. याव्यतिरिक्त, भारतात हॅमर क्षेपणास्त्राच्या उत्पादनाबाबत एक महत्त्वपूर्ण करार होण्याची शक्यता आहे. यामुळे दोन्ही सैन्यांमधील प्रशिक्षण, तंत्रज्ञान हस्तांतरण आणि संयुक्त लष्करी सराव वाढतील.
“हॅमर” या शब्दाचा अर्थ हातोडा असा होतो. ज्याप्रमाणे हातोड्याच्या वाराने पृष्ठभाग सपाट होतो, त्याचप्रमाणे या शस्त्रात त्याचे लक्ष्य पूर्णपणे नष्ट करण्याची क्षमता आहे. राफेल विमानात बसवलेले हे क्षेपणास्त्र पूर्वी फ्रान्समधून आयात केले गेले होते, परंतु नवीन करारानंतर ते भारतात तयार केले जाईल. हा एक स्मार्ट, अचूक- मार्गदर्शित बॉम्ब आहे जो हवेतून जमिनीवर अचूक प्रहार करतो. त्याची श्रेणी अंदाजे ६० ते ७० किलोमीटर आहे. डोंगराळ प्रदेशात आणि तटबंदी असलेल्या बंकरांवरही ते प्रभावी सिद्ध झाले आहे. भारतात उत्पादन केल्याने हवाई दलाला जलद पुरवठा होईल, परकीय अवलंबित्व कमी होईल आणि ‘मेक इन इंडिया’ ला प्रोत्साहन मिळेल.
हे क्षेपणास्त्र पहिल्यांदा २००७ मध्ये पॅरिस एअर शोमध्ये सादर करण्यात आले होते. त्यावेळी त्याचे नाव AASM (आर्मेमेंट एअर-सोल मॉड्युलेअर) असे होते. २०११ मध्ये त्याचे नाव बदलून HAMMER (हायली अॅजाइल मॉड्यूलर म्युनिशन एक्सटेंडेड रेंज) असे ठेवण्यात आले. हे मध्यम पल्ल्याचे हवेतून जमिनीवर मारा करणारे क्षेपणास्त्र आहे.
हॅमर क्षेपणास्त्राची प्रमुख वैशिष्ट्ये
- त्याचे वजन अंदाजे ३३० किलो आहे.
- उंच भागात, ते ६० किलोमीटर अंतरापर्यंत अचूकपणे लक्ष्य करू शकते.
- एकदा लक्ष्य निश्चित झाले आणि क्षेपणास्त्र डागले की, अचूकतेबद्दल काळजी करण्याची गरज नाही.
- ते स्थिर आणि गतिमान दोन्ही लक्ष्यांवर मारा करू शकते.
- हे आधुनिक नेव्हिगेशन सिस्टीमने सुसज्ज आहे, ज्यामुळे लक्ष्य चुकण्याची शक्यता खूप कमी होते.
- १२५ किलो ते १००० किलो पर्यंत विविध वॉरहेड पर्याय उपलब्ध आहेत.
- दिवस असो वा रात्र, कोणत्याही वेळी, कोणत्याही हवामानात वापरता येते.
- राफेल विमानात सहा २५० किलो वजनाच्या हॅमर क्षेपणास्त्रे बसवता येतात, जी एकाच वेळी सहा वेगवेगळ्या लक्ष्यांना लक्ष्य करू शकतात.
या चर्चेत ११४ राफेल विमानांच्या करारावरही चर्चा होण्याची शक्यता आहे. यापैकी ९६ विमाने भारतात तयार केली जातील, तर उर्वरित विमाने उडण्यासाठी तयार स्थितीत येतील. त्यांच्या वितरणाची जबाबदारी फ्रेंच कंपनी डसॉल्ट एव्हिएशनवर असेल. राफेल इंजिन बनवणारी सॅफ्रान आधीच हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेडसोबत काम करत आहे.
हे ही वाचा:
सकाळच्या योगाभ्यासाला आलंय महत्त्व
राम मंदिराचे वैभव सातासमुद्रापार
पाकिस्तानचा टीम इंडियाने केला करेक्ट कार्यक्रम
संरक्षण आधुनिकीकरणाला मोठी चालना
याव्यतिरिक्त, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन कर्नाटकातील वेमगल येथे हेलिकॉप्टर असेंब्ली लाइनचे उद्घाटन करणार आहेत. हा प्रकल्प टाटा अॅडव्हान्स्ड सिस्टम्स आणि एअरबस यांच्यातील संयुक्त उपक्रम आहे, जिथे एच-१२५ हेलिकॉप्टर तयार केले जातील. हे सर्व करार भारत-फ्रान्स संरक्षण भागीदारीच्या बळकटीकरणाचे स्पष्टपणे प्रदर्शन करतात. भविष्यात संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भरता मिळविण्यासाठी भारताचे लक्ष स्वदेशी उत्पादनावर आहे.