संघर्ष आणि दारिद्र्यामुळे अनेक देशांमध्ये हैजाचा प्रादुर्भाव वाढत चालला असून तो जागतिक पातळीवर एक गंभीर सार्वजनिक आरोग्य आव्हान बनला आहे, असे जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) म्हटले आहे. ताज्या डिझीज आऊटब्रेक न्यूजनुसार, १ जानेवारी ते १७ ऑगस्ट २०२५ दरम्यान ३१ देशांतून ४,०९,००० प्रकरणे व ४,७३८ मृत्यू नोंदवले गेले आहेत. यातील सहा देशांमध्ये मृत्युदर १ टक्क्यांपेक्षा अधिक आहे. आकडेवारीनुसार, पूर्व भूमध्यसागरीय प्रदेशात सर्वाधिक प्रकरणे नोंदवली गेली तर आफ्रिकन प्रदेशात सर्वाधिक मृत्यू झाले.
अहवालात इशारा देण्यात आला आहे की संघर्ष, मोठ्या प्रमाणावरील विस्थापन, नैसर्गिक आपत्ती आणि हवामान बदल यामुळे—विशेषत: ग्रामीण व पूरग्रस्त भागांत जिथे पायाभूत सुविधा दुर्बल आहेत आणि आरोग्यसेवांची उपलब्धता मर्यादित आहे—हैजाचा फैलाव झपाट्याने होत आहे. या सीमापार आव्हानांमुळे प्रादुर्भाव नियंत्रणात आणणे अधिकच कठीण झाले आहे. WHO च्या मते, सुरक्षित पिण्याचे पाणी, स्वच्छता आणि स्वच्छ जीवनशैली यांचा सर्वांसाठी हमीशीर पुरवठा करणे हा सध्याच्या हैजा आपत्कालीन परिस्थितीवर मात करण्याचा व भविष्यातील महामारी टाळण्याचा एकमेव दीर्घकालीन उपाय आहे.
हेही वाचा..
ईडीच्या कारवाईत ९.३१ कोटी रुपयांची मालमत्ता जप्त
मोदींच्या धोरणांमुळे ऊर्जा क्षेत्र नव्या उंचीवर
जगात आहे भारतीय तंत्रज्ञानाची धूम
महुआ मोइत्रा यांनी भाषेची सर्व मर्यादा तोडली
सिन्हुआ वृत्तसंस्थेनुसार, हैजाच्या प्रकरणांची संख्या व तीव्रता पाहता, तो देशाच्या आत व देशोदेशी झपाट्याने पसरण्याचा मोठा धोका आहे. WHO ने शिफारस केली आहे की याचा प्रसार रोखण्यासाठी निगराणी यंत्रणा मजबूत करणे, रुग्ण व्यवस्थापन सुधारणे, पाणी-स्वच्छता आरोग्य हस्तक्षेप वाढवणे, लसीकरण मोहिमा राबवणे आणि सीमापार समन्वयाद्वारे सार्वजनिक आरोग्य उपाय तातडीने लागू करणे आवश्यक आहे.
WHO च्या माहितीनुसार, हैजा हा विब्रियो कॉलरा नावाच्या जीवाणूमुळे होणारा गंभीर आजार आहे. तो दूषित अन्नपदार्थ किंवा पाण्यातून पसरतो. हैजा हा केवळ एक सार्वजनिक आरोग्य धोका नाही तर दारिद्र्य व विषमता यांचे प्रतिबिंब आहे. हैजाने ग्रस्त बहुतेक रुग्णांना सौम्य किंवा मध्यम प्रमाणात जुलाब होतात, ज्यावर ओरल रिहायड्रेशन सोल्यूशन (ORS) ने उपचार शक्य आहे. परंतु हा आजार झपाट्याने गंभीर होऊ शकतो, म्हणून वेळेवर उपचार सुरू करणे अत्यावश्यक आहे. गंभीर रुग्णांना सलाईन, ORS व प्रतिजैविक औषधे द्यावी लागतात. काही देशांत हैजाचा प्रादुर्भाव वारंवार होत राहतो, तर काही देशांत तो अधूनमधून अनेक वर्षांनी होतो. तथापि, अलीकडील काळात WHO कडे नोंदवलेल्या प्रकरणांची संख्या वाढतच आहे. २०२३ मध्ये ४५ देशांतून ५,३५,३२१ प्रकरणे व ४००७ मृत्यू नोंदवले गेले होते.