जागतिक पातळीवर कृत्रिम बुद्धिमत्ता म्हणजेच AI संदर्भातील वाढती भीती सध्या तंत्रज्ञान क्षेत्रावर मोठा परिणाम करताना दिसत आहे. अमेरिकेत आणि इतर आंतरराष्ट्रीय बाजारांमध्ये तंत्रज्ञान कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठ्या प्रमाणात विक्री झाली असून, त्याचा थेट फटका भारतीय IT क्षेत्रालाही बसला आहे. AI आधारित नवीन टूल्स आणि सॉफ्टवेअरमुळे भविष्यात मानवी कामांची गरज कमी होऊ शकते, या भीतीने गुंतवणूकदारांनी तंत्रज्ञान शेअर्स विक्रीला काढले आहेत.
या घडामोडींचा परिणाम भारतीय शेअर बाजारात स्पष्टपणे दिसून आला. निफ्टी IT निर्देशांक सुमारे ७ टक्क्यांनी घसरला, आणि ही घसरण मार्च २०२० नंतरची सर्वात मोठी मानली जात आहे. इन्फोसिस, TCS, विप्रो, HCL Tech, टेक महिंद्रा आणि LTIMindtree यांसारख्या प्रमुख IT कंपन्यांच्या शेअर किमतींमध्ये ३ ते ८ टक्क्यांपर्यंत घसरण नोंदवण्यात आली. एका दिवसातच IT क्षेत्रातील कंपन्यांचे सुमारे २ लाख कोटी रुपयांचे बाजार भांडवल कमी झाल्याचे चित्र आहे.
ही परिस्थिती निर्माण होण्यामागे मुख्य कारण म्हणजे अमेरिकेत काही AI कंपन्यांनी सादर केलेली प्रगत टूल्स. ही टूल्स डेटा विश्लेषण, कागदपत्रांची तपासणी, बॅक-ऑफिस प्रक्रिया, ग्राहक सेवा आणि प्रशासकीय कामकाज मोठ्या प्रमाणावर स्वयंचलित पद्धतीने करू शकतात. हीच कामे आतापर्यंत भारतीय IT कंपन्यांकडून आऊटसोर्सिंगद्वारे केली जात असल्याने, भविष्यात या सेवांची मागणी घटू शकते, अशी भीती बाजारात पसरली आहे.
हे ही वाचा:
पीएम सूर्य घर योजनेचा २६ लाखांहून अधिक कुटुंबांना फायदा
एलन मस्क…एकदम मस्त, ८०० अब्ज डॉलर्सपेक्षा अधिक संपत्ती
बलूचिस्तानवरुन पाकिस्तानचा ताबा सुटतोय?
ममता बॅनर्जी सर्वोच्च न्यायालयात बनल्या वकील, एसआयआरविरोधात केला युक्तिवाद
या घडामोडींचा परिणाम केवळ शेअर बाजारापुरता मर्यादित न राहता, भारतीय IT क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांमध्येही चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. भारतातील IT उद्योगात सध्या सुमारे ५० लाख कर्मचारी कार्यरत आहेत. खर्च नियंत्रण, प्रकल्पांची संख्या कमी होणे आणि कामकाजाचे स्वयंचलीकरण यामुळे काही कंपन्यांनी मागील काही महिन्यांत कर्मचारी कपात केल्याचेही समोर आले आहे. काही मोठ्या IT कंपन्यांनी गेल्या ६ महिन्यांत हजारो कर्मचाऱ्यांची संख्या कमी केल्याची उदाहरणे आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, AI मुळे नोकऱ्या अचानक संपणार नाहीत, मात्र नोकऱ्यांचे स्वरूप नक्कीच बदलणार आहे. पारंपरिक आणि पुनरावृत्ती होणाऱ्या कामांऐवजी AI, क्लाऊड कॉम्प्युटिंग, सायबर सुरक्षा, डेटा सायन्स आणि प्रगत सॉफ्टवेअर विकास यांसारख्या उच्च कौशल्यांच्या नोकऱ्यांची मागणी वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे IT कर्मचाऱ्यांनी नवीन कौशल्ये आत्मसात करणे आणि सतत अपस्किलिंग करणे अत्यावश्यक ठरणार आहे.
एकूणच, AI मुळे निर्माण झालेली सध्याची अस्थिरता तात्पुरती असली तरी, भारतीय IT क्षेत्रासाठी ती इशारा देणारी आहे. योग्य तयारी, कौशल्यवृद्धी आणि तंत्रज्ञानातील गुंतवणूक केल्यास हेच बदल भविष्यात मोठ्या संधीमध्ये रूपांतरित होऊ शकतात.







