देशभरातील कोट्यवधी ग्राहकांसाठी केंद्र सरकारने खाद्यतेल विक्रीसंदर्भात एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. खाद्यतेलाच्या पॅकिंगमध्ये असलेली विसंगती दूर करून ग्राहकांना किंमतींची अचूक तुलना करता यावी यासाठी सरकारने खाद्यतेलांसाठी प्रमाणित पॅक आकार अनिवार्य करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या नव्या नियमामुळे बाजारात वर्षानुवर्षे सुरू असलेल्या ८५० मिली, ९१० मिली, ८८० मिली किंवा इतर अनियमित आकारांच्या पॅकिंगला आळा बसणार असून ग्राहकांची दिशाभूल होण्याचे प्रकार कमी होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
सध्या बाजारात विविध कंपन्यांकडून वेगवेगळ्या आकारांच्या बाटल्या आणि पिशव्यांमध्ये खाद्यतेल विकले जाते. पॅकचा आकार आणि किंमत पाहून अनेक ग्राहक एखादे उत्पादन स्वस्त असल्याचा समज करून घेतात. मात्र प्रत्यक्षात प्रति लिटर किंमत जास्त असल्याचे नंतर लक्षात येते. यामुळे ग्राहकांना योग्य किंमत आणि योग्य प्रमाण यांचा अंदाज लावणे अवघड जात होते. ही समस्या लक्षात घेऊन ग्राहक व्यवहार विभागाने देशभरात एकसमान पॅकिंग व्यवस्था लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
हे ही वाचा:
“आम्हाला निवडा किंवा अभिषेक बॅनर्जींना”
इराणकडून अमेरिकेच्या एफ-35, एफ-15 आणि एफ-16 तळांवर क्षेपणास्त्र हल्ला
‘लँड जिहाद’विरोधात मुंबईत ॲक्शन; १४ एकर जमिनीवरील अतिक्रमणांवर बुलडोझर
ओमानमध्ये तीन दिवसांत तिसऱ्या भारतीय जहाजाच्या अपघाताची नोंद
नवीन नियमांनुसार खाद्यतेल आता केवळ निश्चित आणि प्रमाणित आकारांमध्येच विकले जाईल. यामध्ये २०० मिली, ५०० मिली, १ लिटर, २ लिटर, ३ लिटर, ४ लिटर, ५ लिटर, १५ लिटर आणि २० लिटर अशा पॅक आकारांचा समावेश करण्यात आला आहे. हा नियम पाम तेल, सोयाबीन तेल, सूर्यफूल तेल, शेंगदाणा तेल, मोहरी तेल, तीळ तेल, राईस ब्रॅन तेल तसेच इतर मिश्रित खाद्यतेलांनाही लागू असेल.
सरकारने या निर्णयाची अंमलबजावणी करण्यासाठी उत्पादक, आयातदार आणि पॅकिंग कंपन्यांना तीन महिन्यांचा कालावधी दिला आहे. या कालावधीत कंपन्यांना त्यांच्या उत्पादन प्रक्रियेत आणि पॅकेजिंग व्यवस्थेत आवश्यक बदल करता येणार आहेत. विशेष म्हणजे २०० मिलीपेक्षा कमी क्षमतेच्या छोट्या पॅकना या नियमांतून सूट देण्यात आली आहे. त्यामुळे कमी उत्पन्न गटातील ग्राहकांसाठी परवडणाऱ्या किमतीतील लहान पॅक उपलब्ध राहणार आहेत.
सरकारच्या या निर्णयामुळे ग्राहकांना वेगवेगळ्या ब्रँडच्या खाद्यतेलांच्या किंमतींची थेट तुलना करणे अधिक सोपे होईल. तसेच उत्पादनाच्या प्रमाणाबाबत कोणताही संभ्रम राहणार नाही. ग्राहकांना योग्य किंमतीत योग्य प्रमाण मिळण्यास मदत होईल, तर बाजारातील पारदर्शकताही वाढेल. खाद्यतेल उद्योगातील अनेक संघटनांनी या निर्णयाचे स्वागत केले असून यामुळे ग्राहकांचा विश्वास अधिक मजबूत होईल, असे मत व्यक्त केले आहे.
दैनंदिन जीवनातील अत्यावश्यक वस्तू असलेल्या खाद्यतेलांच्या विक्रीत अधिक शिस्त, पारदर्शकता आणि ग्राहकहित जपण्याच्या दृष्टीने केंद्र सरकारचे हे पाऊल अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे. येत्या काही महिन्यांत हा नियम पूर्णपणे लागू झाल्यानंतर खाद्यतेल खरेदीचा अनुभव अधिक सुलभ आणि विश्वासार्ह होण्याची अपेक्षा आहे.