पश्चिम आशियातील वाढत्या संघर्षामुळे गेल्या काही दिवसांपासून अस्थिर झालेल्या जागतिक ऊर्जा बाजाराला मोठा दिलासा मिळाला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबतचा संघर्ष संपुष्टात आणण्याच्या दिशेने महत्त्वपूर्ण प्रगती झाल्याचा दावा केल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये लक्षणीय घसरण झाली. युद्धजन्य परिस्थिती आणि पुरवठा खंडित होण्याच्या भीतीमुळे प्रति बॅरल ९० डॉलरच्या पुढे जाण्याची शक्यता व्यक्त केली जात असताना आता ब्रेंट आणि डब्ल्यूटीआय या दोन्ही प्रमुख तेल निर्देशांकांच्या किमती ९० डॉलरच्या खाली आल्याने जागतिक बाजारात दिलासादायक वातावरण निर्माण झाले आहे.
गेल्या काही आठवड्यांपासून इराण, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे तेलबाजारावर प्रचंड दबाव होता. विशेषतः होर्मुझ सामुद्रधुनीभोवती निर्माण झालेल्या परिस्थितीमुळे जगभरातील गुंतवणूकदार चिंतेत होते. कारण जगातील जवळपास २० टक्के कच्चे तेल आणि नैसर्गिक वायूची वाहतूक या महत्त्वाच्या सामुद्रधुनीतून केली जाते. या मार्गावर कोणताही अडथळा निर्माण झाल्यास जागतिक पुरवठा साखळी विस्कळीत होऊन तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी उसळी येऊ शकते, अशी भीती बाजाराला होती.
हे ही वाचा:
मोहन भागवतांच्या प्रवासादरम्यान ट्रेनवर दगडफेक; दोन आरोपींना अटक
अणुऊर्जा आयातीवरील सीमा शुल्क माफ
बनावट सही प्रकरणी सीआयडीकडून अभिषेक बॅनर्जींची सहा तास चौकशी
टिंडरचा राईट स्वाइप महागात; हनीट्रॅपमध्ये न्यायाधीशांना ५२ लाखांचा फटका
या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी संघर्ष शमविण्यासाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांबाबत सकारात्मक संकेत दिले. त्यांच्या वक्तव्यानंतर बाजारातील जोखीम कमी झाली आणि गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर नफा वसुली सुरू केली. परिणामी ब्रेंट क्रूडची किंमत सुमारे ८९ डॉलर प्रति बॅरलच्या खाली आली, तर वेस्ट टेक्सास इंटरमिजिएट (डब्ल्यूटीआय) तेलाचा भाव ८६ डॉलर प्रति बॅरलच्या आसपास घसरला. काही दिवसांपूर्वीच संभाव्य युद्ध आणि पुरवठा संकटाच्या भीतीने तेलाच्या किमतींमध्ये १० टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली होती.
इराणकडून होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील हालचाली आणि जहाजवाहतुकीवर निर्बंध घालण्याच्या संकेतांमुळे बाजारात चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले होते. मात्र आता संघर्षाऐवजी चर्चेच्या माध्यमातून तोडगा निघू शकतो, अशी आशा निर्माण झाल्याने कच्च्या तेलाच्या किमतींवरील दबाव कमी झाला आहे. याचा थेट फायदा तेल आयात करणाऱ्या देशांना, विशेषतः भारतासारख्या मोठ्या ऊर्जा ग्राहक राष्ट्रांना होऊ शकतो.
तेलाच्या किमती घसरल्याने जागतिक शेअर बाजारांनाही सकारात्मक बळ मिळाले. ऊर्जा खर्च कमी राहण्याची शक्यता वाढल्यामुळे विमान वाहतूक, लॉजिस्टिक्स, उत्पादन आणि औद्योगिक क्षेत्रातील कंपन्यांच्या समभागांमध्ये खरेदी वाढली. अमेरिकन बाजारातील प्रमुख निर्देशांकांनीही चांगली उसळी घेतली. ऊर्जा खर्चात घट झाल्यास जागतिक महागाई नियंत्रणात राहण्यास मदत होईल, असा विश्वास गुंतवणूकदार व्यक्त करत आहेत.