जागतिक पातळीवर वाढलेल्या तणावाचा थेट परिणाम आता कच्च्या तेलाच्या बाजारावर दिसू लागला असून गुरुवारी ब्रेंट क्रूडचा दर १०५ डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे गेला. इराणभोवती निर्माण झालेली अस्थिर परिस्थिती, होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील वाढता धोका आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प व चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यात होणाऱ्या महत्त्वपूर्ण बैठकीकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. या घडामोडींमुळे ऊर्जा बाजारात अस्वस्थता वाढली असून आगामी काळात तेलाच्या किमती आणखी भडकण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
होर्मुझ सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा तेलवाहतूक मार्ग मानला जातो. जगातील मोठ्या प्रमाणातील कच्चे तेल याच मार्गातून विविध देशांमध्ये पोहोचते. त्यामुळे या भागात निर्माण होणारा कोणताही संघर्ष थेट जागतिक इंधन पुरवठ्यावर परिणाम करतो. सध्या इराणसंबंधित वाढलेल्या तणावामुळे अनेक तेलवाहू जहाजांच्या हालचालींवर दबाव निर्माण झाला आहे. त्यामुळे बाजारात तेलटंचाईची भीती वाढू लागली असून गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्यायांकडे वळताना दिसत आहेत.
हे ही वाचा:
सोनं-चांदी पुन्हा तेजीत; दरवाढीने बाजारात खळबळ
मंत्र्यांचे ताफे अर्धे करा, सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर करा!
वकील म्हणून हजर झालेल्या ममता बॅनर्जींविरोधात ‘चोर-चोर’च्या घोषणा
दिल्लीत बसमध्ये महिलेवर सामूहिक बलात्कार; चालक, वाहकाला अटक
याच पार्श्वभूमीवर ट्रम्प आणि शी जिनपिंग यांच्यातील बैठक अत्यंत निर्णायक मानली जात आहे. व्यापार, जागतिक सुरक्षाविषयक प्रश्न आणि पश्चिम आशियातील तणाव या मुद्द्यांवर या बैठकीत चर्चा होण्याची शक्यता आहे. विशेष म्हणजे चीन हा इराणी तेलाचा मोठा ग्राहक असल्यामुळे या संकटात चीनची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे. अमेरिकेला अपेक्षा आहे की चीन इराणवर प्रभाव टाकत परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी पुढाकार घेईल. त्यामुळे या बैठकीतून कोणता संदेश बाहेर येतो याकडे जागतिक बाजाराचे लक्ष लागले आहे.
दरम्यान, गेल्या काही दिवसांपासून कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये सातत्याने चढ-उतार सुरू आहेत. युद्धजन्य परिस्थिती, पुरवठा साखळीतील अडथळे आणि जागतिक साठ्यातील घट यामुळे बाजार आधीच दबावाखाली होता. आता होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील संकट अधिक गडद झाल्यास ब्रेंट क्रूडचे दर १२० डॉलरच्या पुढे जाण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. त्यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेवर नव्या महागाईच्या लाटेचे संकट ओढवू शकते.
भारतासारख्या मोठ्या तेल आयातदार देशांसाठी ही परिस्थिती चिंतेची ठरू शकते. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींचा परिणाम पेट्रोल, डिझेल, गॅस तसेच वाहतूक आणि उत्पादन खर्चावर होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे सामान्य नागरिकांपासून उद्योग क्षेत्रापर्यंत सर्वांवर आर्थिक दबाव वाढू शकतो. सध्या देशांतर्गत इंधन दर स्थिर असले तरी जागतिक बाजारातील अस्थिरता कायम राहिल्यास त्याचा परिणाम भारतीय बाजारावरही दिसण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.