अमेरिका-इराण संघर्षविराम आणि रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) धोरणात्मक निर्णयामुळे भारतीय रुपयाला मोठा दिलासा मिळाला असून बुधवारी रुपया डॉलरच्या तुलनेत तब्बल ४७ पैशांनी मजबूत होत ९२.५९ या पातळीवर बंद झाला. जागतिक पातळीवरील तणाव कमी होण्याची चिन्हे आणि देशांतर्गत आर्थिक स्थैर्याच्या संकेतांमुळे चलन बाजारात सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले आहे.
बुधवारी इंटरबँक फॉरेन एक्सचेंज मार्केटमध्ये रुपया ९२.९२ या स्तरावर उघडला. सुरुवातीच्या व्यवहारात तो आणखी मजबूत होत ९२.५६ पर्यंत गेला आणि अखेरीस ९२.५९ वर स्थिरावला. मागील सत्रात रुपया ९३.०६ वर बंद झाला होता, त्यामुळे एका दिवसात मोठी उसळी पाहायला मिळाली.
हे ही वाचा:
कॅनडामध्ये नवीन इमिग्रेशन नियम लागू; वर्क परमिट नियमांत बदल
श्री माता वैष्णोदेवी देवस्थान सीईओ वैश्य यांना बूट काढायला सांगितल्यावर वैतागले
भावना दुखावण्याचा माझा उद्देश नव्हता… खर्गेंची माफी
या तेजीमागे सर्वात मोठा घटक म्हणजे अमेरिका आणि इराण यांच्यात जाहीर झालेला तात्पुरता संघर्षविराम. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दोन आठवड्यांसाठी लष्करी कारवाया थांबवण्याची घोषणा केल्याने जागतिक बाजारात जोखीम कमी झाली. यामुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढला आणि उदयोन्मुख बाजारांमध्ये, विशेषतः भारतात, पुन्हा गुंतवणुकीचा ओघ वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली.
याशिवाय, रिझर्व्ह बँकेने आपल्या मौद्रिक धोरणात रेपो दर ५.२५ टक्क्यांवर स्थिर ठेवण्याचा निर्णय घेतला. केंद्रीय बँकेने ‘वेट अँड वॉच’ भूमिका घेतली असून महागाई, ऊर्जा दर आणि जागतिक परिस्थिती यांचा परिणाम पाहून पुढील निर्णय घेतले जाणार आहेत. RBI च्या या स्थिर भूमिकेमुळे बाजारात विश्वास निर्माण झाला.
RBI गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी स्पष्ट केले की, फॉरेक्स मार्केटमध्ये घेतलेले उपाय तात्पुरते असून ते संरचनात्मक बदल नाहीत. तसेच बँकिंग क्षेत्राची स्थिती मजबूत असल्याचा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. यामुळे गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास वाढला आणि रुपयाला आधार मिळाला.
दरम्यान, डॉलर इंडेक्समध्येही घट झाली असून तो सुमारे ०.९६ टक्क्यांनी घसरला. तसेच संघर्षविरामानंतर कच्च्या तेलाच्या किंमतीत मोठी घसरण झाली, ज्यामुळे भारतासारख्या आयात-आधारित अर्थव्यवस्थेला फायदा झाला.
शेअर बाजारातही या सकारात्मक घडामोडींचा परिणाम दिसून आला. सेन्सेक्स सुमारे २,९४६ अंकांनी वाढून ७७,५६२ वर बंद झाला, तर निफ्टी जवळपास २४,००० च्या पातळीवर पोहोचला. यामुळे एकूणच आर्थिक वातावरणात सुधारणा झाल्याचे संकेत मिळाले.
एकूणच, जागतिक तणाव कमी होणे, RBI ची स्थिर भूमिका आणि तेल दरातील घट या तिन्ही घटकांनी मिळून रुपयाला मोठी ताकद दिली आहे. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते ही तेजी कायम राहण्यासाठी जागतिक परिस्थिती स्थिर राहणे अत्यावश्यक आहे.