रशियाने आपल्या राखीव साठ्यातील तब्बल ४४ हजार किलो (४४ टन) सोने विकल्याने जागतिक सराफा बाजारात मोठी खळबळ उडाली आहे. या अभूतपूर्व विक्रीमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याच्या किमतींवर मोठा दबाव निर्माण झाला असून त्याचे पडसाद भारतातही उमटले आहेत. मुंबईसह देशातील प्रमुख सराफा बाजारात सोन्याच्या दरात लक्षणीय घसरण झाली असून, ग्राहकांसाठी हा दिलासादायक तर गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेचा विषय ठरला आहे.
युक्रेन युद्धानंतर पाश्चिमात्य देशांनी लादलेल्या आर्थिक निर्बंधांमुळे रशियावर मोठा आर्थिक ताण आहे. या पार्श्वभूमीवर परकीय चलनाची उपलब्धता वाढवण्यासाठी आणि आर्थिक गरजा भागवण्यासाठी रशियाने आपल्या राखीव साठ्यातील ४४ हजार किलो सोने बाजारात विकल्याचे सांगितले जात आहे. इतक्या मोठ्या प्रमाणात सोने बाजारात आल्याने पुरवठा वाढला आणि त्याचा थेट परिणाम जागतिक किमतींवर झाला. परिणामी सोन्याचे दर घसरले आणि त्याचा प्रभाव भारतीय बाजारावरही दिसून आला.
हे ही वाचा:
“पेपर लीक हा राजकारणाचा विषय नाही”
युक्रेन जहाजावरील हल्ल्यात ४ भारतीयांचा मृत्यू
जंतर-मंतरवर राजकारण, नीट देणारे खरे विद्यार्थी मात्र अभ्यासात!
आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घसरणीमुळे मुंबईसह देशभरातील सराफा बाजारात सोन्याचे दर कमी झाले आहेत. सणासुदीचा आणि लग्नसराईचा हंगाम जवळ येत असताना ही घसरण ग्राहकांसाठी दिलासादायक मानली जात आहे. मात्र, बाजारातील अस्थिरता लक्षात घेता मोठी गुंतवणूक करताना सावधगिरी बाळगण्याचा सल्ला तज्ज्ञ देत आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, रशियाची ही विक्री हा एकमेव कारणीभूत घटक नसून अमेरिकेच्या व्याजदरांबाबतची अनिश्चितता, मजबूत होत असलेला डॉलर, जागतिक अर्थव्यवस्थेतील मंदीची भीती आणि भूराजकीय घडामोडी यांचाही सोन्याच्या किमतींवर परिणाम होत आहे. डॉलर मजबूत झाल्यास सोन्याची मागणी कमी होते आणि त्यामुळे दरांवर दबाव वाढतो.
गेल्या काही वर्षांत जगातील अनेक मध्यवर्ती बँकांनी मोठ्या प्रमाणावर सोन्याची खरेदी केली होती. अशा परिस्थितीत रशियासारख्या मोठ्या देशाने ४४ हजार किलो सोने विकण्याचा निर्णय घेतल्याने गुंतवणूकदारांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. अनेकांनी नफा वसूल करण्यासाठी विक्रीचा मार्ग स्वीकारल्याने बाजारातील घसरण आणखी वाढली.
भारतातील सराफा व्यावसायिकांच्या मते, सोन्याचे दर कमी झाल्यामुळे दागिन्यांच्या विक्रीला चालना मिळण्याची शक्यता आहे. विशेषतः आगामी सण आणि विवाहसराईच्या पार्श्वभूमीवर ग्राहक खरेदीसाठी पुढे येऊ शकतात. मात्र, जागतिक बाजारातील परिस्थिती वेगाने बदलत असल्याने दर पुन्हा वाढण्याची शक्यताही नाकारता येत नाही.
गुंतवणूक सल्लागारांचे मत आहे की, अल्पकालीन चढ-उतारांपेक्षा दीर्घकालीन दृष्टीकोनातून सोने हे सुरक्षित गुंतवणुकीचे साधन राहिले आहे. महागाई, आर्थिक अनिश्चितता आणि भूराजकीय तणावाच्या काळात सोन्याची मागणी कायम राहते. त्यामुळे टप्प्याटप्प्याने गुंतवणूक करणे अधिक योग्य ठरू शकते.
आता बाजाराचे लक्ष अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या पुढील व्याजदर निर्णयाकडे, जागतिक आर्थिक घडामोडींवर आणि रशियाच्या पुढील धोरणाकडे लागले आहे. या घडामोडींवरच आगामी काळात सोन्याच्या किमतींची दिशा निश्चित होणार असून, सराफा बाजारातील प्रत्येक हालचालीवर गुंतवणूकदार आणि ग्राहकांची नजर कायम राहणार आहे.