महाराष्ट्रातील महत्त्वाकांक्षी मुंबई-नागपूर समृद्धी महामार्गावर २०२५-२६ या आर्थिक वर्षात वाहनांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढल्याचे समोर आले आहे. या कालावधीत सुमारे १.६ कोटी वाहनांनी या महामार्गाचा वापर केला असून, मागील वर्षाच्या तुलनेत ही संख्या तब्बल ५७.४ लाखांनी अधिक आहे. याचबरोबर टोल वसुलीतही मोठी वाढ नोंदवली गेली असून, एकूण टोल उत्पन्न १,२४०.०४ कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचले आहे. ही वाढ मागील वर्षाच्या तुलनेत सुमारे ४९५ कोटी रुपयांनी अधिक आहे.
७०१ किमी लांबीचा हा हिंदूहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे महाराष्ट्र समृद्धी महामार्ग महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाने (MSRDC) विकसित केला आहे. हा महामार्ग १० जिल्ह्यांमधून जात असून, मुंबई ते नागपूर प्रवासाचा वेळ सुमारे १६ तासांवरून ८ तासांपर्यंत कमी करण्यात यशस्वी ठरला आहे. त्यामुळे प्रवास अधिक जलद, सुरक्षित आणि सोयीस्कर झाला आहे.
हे ही वाचा:
सोन्या-चांदीच्या दरात घसरण, गुंतवणूकदार सावध
लेन्सकार्ट कर्मचाऱ्यांना टिकली, टिळा लावण्यास बंदी? संस्थापकांनी दिले स्पष्टीकरण
नेस्को प्रकरणानंतर मुंबई पोलिसांचा धडाकेबाज अॅक्शन
लैंगिक शोषणाच्या प्रकरणानंतर टीसीएस नाशिक बीपीओचे कामकाज बंद!
महामार्ग सुरू झाल्यापासून त्यावरील वाहतूक सातत्याने वाढत आहे. डिसेंबर २०२२ मध्ये सुरू झाल्यानंतर सुरुवातीच्या चार महिन्यांत सुमारे १४.३ लाख वाहनांनी या मार्गाचा वापर केला होता. त्यानंतर २०२३ मध्ये ही संख्या ७२.५ लाखांपर्यंत पोहोचली. २०२४ मध्ये ती १.०५ कोटींवर गेली आणि आता २०२५-२६ मध्ये ती १.६ कोटींवर पोहोचली आहे. टोल उत्पन्नातही याच प्रमाणात वाढ झाली आहे.
उद्योग क्षेत्रासाठी हा महामार्ग विशेष महत्त्वाचा ठरत आहे. औद्योगिक मालवाहतुकीपैकी जवळपास ८० टक्के वाहतूक आता समृद्धी महामार्गावर वळल्याचे उद्योग क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. जलद आणि अखंडित वाहतूक सुविधा मिळाल्यामुळे लॉजिस्टिक खर्च आणि वेळ दोन्ही कमी झाले आहेत.
मात्र, या प्रगतीसोबत काही अडचणीही कायम आहेत. विशेषतः भिवंडी आणि ठाणे परिसरातील वाहतूक कोंडीमुळे मुंबईत प्रवेश करताना २ ते ३ तासांचा अतिरिक्त विलंब होत असल्याची तक्रार वाहतूकदारांनी केली आहे. तसेच शेवटच्या टप्प्यातील (last-mile connectivity) रस्त्यांची अपुरी जोडणी हीदेखील मोठी समस्या ठरत आहे.
उद्योग क्षेत्र आणि वाहतूकदारांनी या समस्यांवर उपाययोजना करण्याची मागणी केली आहे. सरकारकडूनही या बाबतीत सकारात्मक पावले उचलली जाण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. जर या अडचणी दूर झाल्या, तर समृद्धी महामार्गाचा वापर आणखी वाढून राज्याच्या आर्थिक विकासाला अधिक चालना मिळू शकते.