अमेरिकेचे परराष्ट्रमंत्री मार्को रुबिओ यांचा भारत दौरा सध्या आंतरराष्ट्रीय राजकारणात चर्चेचा विषय ठरत आहे. २३ ते २६ मेदरम्यान होणाऱ्या या दौऱ्याकडे भारत-अमेरिका संबंधांना नवी दिशा देणारे महत्त्वाचे पाऊल म्हणून पाहिले जात आहे. अमेरिकेचे परराष्ट्रमंत्री झाल्यानंतरचा हा त्यांचा पहिलाच भारत दौरा असून, या भेटीत संरक्षण, व्यापार, ऊर्जा सुरक्षा आणि इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील सामरिक सहकार्य यांसारख्या महत्त्वाच्या विषयांवर चर्चा होणार आहे. बदलत्या जागतिक परिस्थितीत भारत आणि अमेरिकेतील वाढते संबंध या दौऱ्यातून अधिक मजबूत होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
मार्को रुबिओ नवी दिल्लीत भारताचे परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांच्यासोबत द्विपक्षीय चर्चा करणार आहेत. याशिवाय ‘क्वाड’ परराष्ट्रमंत्री परिषदेतही ते सहभागी होणार आहेत. अमेरिका, भारत, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया या चार देशांच्या सहभागातून होणाऱ्या या बैठकीत इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील सुरक्षा, सागरी सहकार्य आणि चीनच्या वाढत्या प्रभावाला उत्तर देण्यासाठी संयुक्त रणनीतीवर चर्चा होणार आहे. विशेषतः दक्षिण चीन समुद्रातील तणाव आणि आशियातील बदलती सामरिक समीकरणे लक्षात घेता या बैठकीकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
हे ही वाचा:
NEET-UG 2026 पेपरफुटी प्रकरणात पुण्यातील तज्ज्ञ अटकेत
आता न्यायालय नाही, बांगलादेशींना बीएसएफकडे सोपवणार!
भारताच्या परकीय चलनसाठ्यात मोठी घट
“नीट पेपर फुटलाच नाही, फक्त काही प्रश्न बाहेर आले”
रुबिओ यांनी भारताला अमेरिकेचा विश्वासू आणि महत्त्वाचा भागीदार म्हटले आहे. ऊर्जा सुरक्षेच्या मुद्द्यावरही अमेरिका भारताशी सहकार्य वाढवण्यास उत्सुक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे. पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे जागतिक तेलपुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. अशा परिस्थितीत भारताला अधिक प्रमाणात तेल आणि नैसर्गिक वायू पुरवठा करण्यासाठी अमेरिका पुढाकार घेऊ शकते, असे संकेत या दौऱ्यापूर्वी देण्यात आले आहेत. त्यामुळे ऊर्जा क्षेत्रातील भागीदारी आणखी मजबूत होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
या दौऱ्यात संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्यालाही मोठे महत्त्व असणार आहे. अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, संरक्षण उपकरणे, सायबर सुरक्षा आणि पुरवठा साखळी मजबूत करण्याबाबत दोन्ही देशांमध्ये चर्चा होण्याची शक्यता आहे. भारताला इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील महत्त्वाचा रणनीतिक भागीदार मानत अमेरिका चीनच्या वाढत्या प्रभावाला तोलून धरण्यासाठी भारतासोबत सहकार्य वाढवत असल्याचे स्पष्ट दिसून येत आहे.
विशेष म्हणजे, भारताने कायम स्वतंत्र आणि संतुलित परराष्ट्रनीतीचा मार्ग स्वीकारला आहे. अमेरिका, रशिया आणि इतर जागतिक शक्तींशी संतुलित संबंध राखत भारत आपले राष्ट्रीय हित जपण्यावर भर देत आहे. अशा परिस्थितीत मार्को रुबिओ यांचा हा दौरा केवळ औपचारिक भेट न राहता भारत-अमेरिका संबंधांना अधिक बळकटी देणारा आणि इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील सामरिक समीकरणांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावणारा ठरणार असल्याचे मानले जात आहे.