इराणमध्ये मोठ्या प्रमाणावर सुरू असलेल्या आंदोलनांमध्ये किमान ५,००० लोकांचा मृत्यू झाल्याचा दावा इराणी अधिकाऱ्यांनी केला आहे. या मृतांमध्ये सुमारे ५०० सुरक्षा दलांचे जवान असल्याचेही अधिकृत सूत्रांकडून सांगण्यात आले आहे. ही आंदोलने २८ डिसेंबर २०२५ रोजी देशातील वाढती महागाई, बेरोजगारी आणि आर्थिक अडचणींविरोधात सुरू झाली. मात्र काही दिवसांतच ही चळवळ सरकारविरोधी व्यापक जनआंदोलनात रूपांतरित झाली. १९७९ मधील इस्लामिक क्रांतीनंतरचे हे सर्वात मोठे आणि तीव्र आंदोलन मानले जात आहे.
इराणी सरकारच्या म्हणण्यानुसार, या हिंसाचारामागे “दहशतवादी आणि शस्त्रसज्जित उपद्रवी घटक” जबाबदार असून त्यांनी निष्पाप नागरिकांना लक्ष्य केले. तसेच या आंदोलनांमध्ये परकीय शक्तींचा हात असल्याचा आरोप सरकारने केला असून, अमेरिका आणि इस्रायलवर थेट बोट दाखवण्यात आले आहे.
हे ही वाचा:
बंगालमध्ये बदलाची हवा; टीएमसीचा ‘जंगलराज’ संपणार
झारखंडमधील भीषण अपघातात ५ ठार, २५ जखमी
गाझासाठी शांतता मंडळ, १ अब्ज डॉलर भरा कायमचे सदस्य व्हा!
फुटपाथवर भाजी विकणाऱ्या सावंत मावशीचा मुलगा झाला सीआरपीएफचा जवान
आंदोलनांच्या पार्श्वभूमीवर सरकारने इंटरनेट सेवा आणि सोशल मीडियावर कडक निर्बंध लादले आहेत. त्यामुळे मृत्यू आणि अटक झालेल्यांची अचूक माहिती मिळणे कठीण झाले आहे. मात्र काही मानवाधिकार संघटनांच्या मते, ३,३०० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला असून २४,००० पेक्षा अधिक नागरिकांना अटक करण्यात आली आहे. प्रत्यक्ष आकडे याहून अधिक असण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
आंदोलन दडपण्यासाठी सुरक्षा दलांकडून थेट गोळीबार, हवेत फायरिंग आणि कठोर कारवाई करण्यात आल्याचे आरोप आहेत. यानंतर इराणच्या न्यायव्यवस्थेने अनेक आंदोलकांवर ‘मोहरेब’ (देवाविरुद्ध युद्ध) यासारखे गंभीर आरोप दाखल केले आहे.
या परिस्थितीमुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठी चिंता व्यक्त केली जात आहे. अमेरिकेचे माजी राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही इराणविरोधात कडक भूमिका घेतली आहे. मात्र इंटरनेट बंदी आणि माध्यमांवरील निर्बंधांमुळे या घटनांचा स्वतंत्र आणि पारदर्शक तपास सध्या कठीण ठरत आहे.