भारतीय आयुर्वेदात सकाळी उठल्यानंतर तांब्याच्या भांड्यात साठवलेले पाणी पिण्याला विशेष महत्त्व दिले आहे. आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत नैसर्गिक आणि घरगुती उपायांकडे पुन्हा वळण्याची गरज भासत असताना तांब्याचे पाणी आरोग्यासाठी कसे फायदेशीर ठरते, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
तांबे हा एक नैसर्गिक धातू असून त्यात अँटी-बॅक्टेरियल आणि अँटी-इन्फ्लेमेटरी गुणधर्म असतात. रात्री तांब्याच्या भांड्यात ठेवलेले पाणी (किमान ६-८ तास) पिताना त्यामध्ये सूक्ष्म प्रमाणात तांब्याचे गुण मिसळतात. हे पाणी शरीरासाठी उपयुक्त ठरते. सकाळी तांब्याचे पाणी पिण्याचे प्रमुख फायदे खालीलप्रमाणे:
पचनसंस्था मजबूत होते
तांब्याचे पाणी पचनक्रिया सुधारते, आम्लपित्त कमी करते आणि बद्धकोष्ठतेची समस्या दूर करण्यास मदत करते.
रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते
तांब्यामधील गुणधर्म जंतुसंसर्गाशी लढण्यास मदत करतात. त्यामुळे सर्दी, खोकला, संसर्ग यांचा धोका कमी होतो.
वजन नियंत्रणात मदत
तांब्याचे पाणी शरीरातील चरबी कमी करण्यास आणि मेटाबॉलिझम सुधारण्यास सहाय्यक ठरते.
त्वचा उजळ आणि निरोगी राहते
हे पाणी शरीरातील विषारी घटक बाहेर टाकण्यास मदत करते. त्यामुळे मुरूम, डाग कमी होतात आणि त्वचा तजेलदार दिसते.
मेंदू आणि मज्जासंस्था सुदृढ राहते
तांबे मेंदूच्या कार्यासाठी आवश्यक असून स्मरणशक्ती वाढवण्यास मदत करतो.
थायरॉईड संतुलनासाठी उपयुक्त
थायरॉईडच्या समस्या असलेल्या रुग्णांसाठी तांब्याचे पाणी फायदेशीर ठरू शकते.
तांब्याचे पाणी कसे आणि किती प्यावे?
- रात्री तांब्याच्या स्वच्छ भांड्यात पाणी भरून ठेवा
- सकाळी उठल्यावर उपाशीपोटी एक ग्लास पाणी प्या
- दिवसभर तांब्याचेच पाणी पिणे टाळा
- अती प्रमाणात तांबे शरीरात जाणे हानिकारक ठरू शकते
काळजी घेणे आवश्यक
अतिप्रमाणात तांब्याचे पाणी प्यायल्यास मळमळ, पोटदुखी किंवा उलटी होऊ शकते. त्यामुळे मर्यादेतच सेवन करणे आवश्यक आहे. गंभीर आजार असल्यास किंवा गर्भवती महिलांनी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
सकाळी तांब्याच्या भांड्यातील पाणी पिणे ही एक साधी पण प्रभावी आयुर्वेदिक सवय आहे. योग्य प्रमाणात आणि नियमित सेवन केल्यास आरोग्यावर सकारात्मक परिणाम दिसून येऊ शकतो. मात्र कोणताही उपाय अति न करता संतुलन राखणेच आरोग्याची खरी गुरुकिल्ली आहे.