आजकाल मीठाबाबत लोकांमध्ये मोठा संभ्रम दिसून येतो. बाजारात पांढरे (रिफाइंड) मीठ आणि गुलाबी मीठ दोन्ही सहज उपलब्ध आहेत. यापैकी नेमके कोणते अधिक फायदेशीर आहे, हा प्रश्न अनेकांना पडतो. आयुर्वेदानुसार, सर्वसाधारणपणे गुलाबी मीठ पांढऱ्या मिठापेक्षा अधिक चांगले मानले जाते, कारण त्यात केवळ सोडियमच नव्हे तर आयर्न, पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियमसारखे अनेक खनिज घटकही आढळतात. हे घटक शरीरातील विविध महत्त्वाच्या प्रक्रियांना सहाय्य करतात.
आयुर्वेदात पांढऱ्या मिठाच्या तुलनेत गुलाबी मीठ अधिक गुणकारी मानले जाते. कारण त्यात सोडियमसोबत इतर खनिजेही असतात, जी शरीर निरोगी ठेवण्यास मदत करतात. गुलाबी मिठातील आयर्न, पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियम हे पेशींच्या निर्मितीत महत्त्वाची भूमिका बजावतात. याउलट पांढरे मीठ हे जास्त प्रक्रियायुक्त (हाय-प्रोसेस्ड) असते आणि त्यात सोडियम व आयोडीनचे प्रमाण जास्त असते.
गुलाबी मिठात आयर्न, पोटॅशियम व मॅग्नेशियम असल्यामुळे ते पांढऱ्या मिठापेक्षा अधिक फायदेशीर ठरते. तसेच ते कमी प्रक्रियायुक्त असल्याने पचायला हलके असते आणि सूज कमी करण्यासही मदत करते. मात्र, गुलाबी मिठात आयोडीन नसते, तर पांढऱ्या मिठात आयोडीन वेगळे मिसळलेले असते. त्यामुळे थायरॉइड किंवा गलगंड (घेग) सारख्या आजारांमध्ये पांढरे मीठ उपयोगी ठरते, कारण हे आजार आयोडीनच्या कमतरतेमुळे होतात. तरीही याचे सेवन मर्यादित प्रमाणात करणे आवश्यक आहे.
हे ही वाचा:
‘लँड फॉर जॉब’ प्रकरणात लालू यादवांविरोधातील गुन्हा रद्द करण्यास नकार
सोने-चांदी दरात घसरण; गुंतवणूकदार सतर्क
ग्रीन एनर्जीमुळे तांब्याची मागणी वाढ
८ वर्षांच्या मुलीवर बलात्काराचा प्रयत्न करणाऱ्या मौलवी मोहम्मद इस्माईलला चोपले
गुलाबी मीठ कमी प्रक्रियायुक्त असून त्यात खनिजांचे प्रमाण अधिक असल्याने ते आरोग्यासाठी चांगले मानले जाते. उलट, पांढऱ्या मिठातील जास्त सोडियममुळे शरीरात सूज येऊ शकते आणि स्नायूंमध्ये पाणी साठण्याचा धोका वाढतो. हृदयविकारांच्या दृष्टीने पाहिले तर पांढरे मीठ गुलाबी मिठाच्या तुलनेत अधिक धोकादायक ठरू शकते, कारण त्यातील सोडियमचे प्रमाण जास्त असते. त्यामुळे अशा रुग्णांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार मर्यादित प्रमाणात गुलाबी मिठाचा वापर करावा.