भारताने संरक्षण क्षेत्रात आणखी एक मोठी झेप घेतली आहे. संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) ने स्वदेशी बनावटीच्या लाँग रेंज लँड अटॅक क्रूझ मिसाइल (LRLACM) ची यशस्वी चाचणी केली आहे. या क्षेपणास्त्राला अमेरिकेच्या प्रसिद्ध ‘टॉमहॉक’ क्रूझ मिसाइलसारखी क्षमता असलेले भारतीय अस्त्र म्हणून पाहिले जात आहे. ही चाचणी ओडिशाच्या किनाऱ्याजवळील डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम बेट येथून करण्यात आली. DRDOच्या माहितीनुसार, चाचणीदरम्यान क्षेपणास्त्राने सर्व उद्दिष्टे पूर्ण केली आणि इंटिग्रेटेड टेस्ट रेंज (ITR) येथील विविध ट्रॅकिंग यंत्रणांनी त्याच्या कामगिरीची नोंद घेतली.
काय आहे LRLACM?
Long Range Land Attack Cruise Missile (LRLACM) हे जमिनीवरील महत्त्वाच्या लक्ष्यांवर अचूक हल्ला करण्यासाठी विकसित करण्यात आलेले क्रूझ क्षेपणास्त्र आहे. बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांप्रमाणे हे सरळ उंच मार्गाने न जाता कमी उंचीवरून जमिनीच्या भूभागाचा मागोवा घेत उड्डाण करू शकते. त्यामुळे शत्रूच्या रडारला ते शोधणे आणि थांबवणे अधिक कठीण होते. हे क्षेपणास्त्र स्वदेशी तंत्रज्ञानावर आधारित असून त्यातील अनेक उपप्रणाली DRDOच्या विविध प्रयोगशाळा आणि भारतीय उद्योग भागीदारांनी विकसित केल्या आहेत. Aeronautical Development Establishment (ADE) ही या प्रकल्पासाठी प्रमुख प्रयोगशाळा आहे.
पाकिस्तान आणि चीनपर्यंत पोहोचण्याची क्षमता
या क्षेपणास्त्राची रेंज १,००० किलोमीटरपेक्षा अधिक असल्याचे सांगितले जात आहे. काही संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते भविष्यात याची क्षमता आणखी वाढवली जाऊ शकते. त्यामुळे भारताच्या आसपासच्या प्रदेशातील अनेक महत्त्वाची लष्करी ठिकाणे याच्या आवाक्यात येऊ शकतात. यामुळे भारताला शत्रूच्या प्रदेशातील लष्करी तळ, कमांड सेंटर, रडार व्यवस्था आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांवर दूरवरून अचूक हल्ला करण्याची क्षमता मिळणार आहे.
‘टॉमहॉक’शी तुलना का?
अमेरिकेचे Tomahawk cruise missile हे जगातील सर्वात प्रसिद्ध लँड-अटॅक क्रूझ क्षेपणास्त्रांपैकी एक आहे. त्याच धर्तीवर भारताने स्वतःची दीर्घ पल्ल्याची क्रूझ मिसाइल क्षमता विकसित करण्यावर भर दिला आहे. LRLACM हे वेगाच्या दृष्टीने अतिजलद (हायपरसॉनिक) नसून अचूकता, कमी उंचीवरून उड्डाण आणि लांब पल्ल्याच्या लक्ष्यभेदनासाठी तयार केले जात आहे.
हे ही वाचा:
धार्मिक शब्द पुटपुटत हवाईदल अधिकाऱ्याच्या पत्नीचे धर्मांतरण
एलन मस्क यांचे ‘क्वाड्रिलियनियर’ होण्याचे स्वप्न
अमेरिका-इराण शांतता कराराचा भारताला मोठा फायदा
नीट परीक्षेपूर्वी टेलिग्रामवर तात्पुरती बंदी
‘निर्भय’ प्रकल्पानंतर पुढची पायरी
हे क्षेपणास्त्र भारताच्या आधीच्या Nirbhay missile प्रकल्पातील तंत्रज्ञानाच्या अनुभवावर आधारित पुढची पायरी मानले जाते. पूर्वीच्या अडचणींनंतर DRDOने मार्गदर्शन प्रणाली, अचूकता आणि कामगिरीमध्ये मोठी सुधारणा केली आहे.
तीनही सैन्यदलांसाठी महत्त्व
LRLACM भविष्यात भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाई दलासाठी वापरता येईल अशा पद्धतीने विकसित केले जात आहे. जमिनीवरील मोबाईल लाँचर, नौदल जहाजे आणि इतर प्लॅटफॉर्मवरून ते वापरण्याची क्षमता निर्माण केली जात आहे.
भारताच्या संरक्षण क्षमतेत मोठी भर
या चाचणीमुळे भारत दीर्घ पल्ल्याच्या अचूक हल्ला करणाऱ्या स्वदेशी क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञान असलेल्या मोजक्या देशांच्या गटात आणखी मजबूत स्थान निर्माण करत आहे. ही केवळ एका क्षेपणास्त्राची चाचणी नसून भारताच्या संरक्षण स्वावलंबनाच्या दिशेने टाकलेले महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.