भारत आणि अमेरिकेमधील जेट इंजिन निर्मिती सहकार्यासंदर्भात एक महत्त्वाची प्रगती झाली आहे. अमेरिकन कंपनी GE एअरोस्पेस आणि भारताची सरकारी कंपनी हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL) यांनी F414 जेट इंजिनच्या सह-उत्पादनासाठी एक महत्त्वपूर्ण तांत्रिक करार अंतिम केला आहे. अहवालानुसार, या करारामध्ये तंत्रज्ञान हस्तांतरणाचाही (टेक्नॉलॉजी ट्रान्सफर) समावेश आहे, ज्यामुळे भारताची स्वदेशी संरक्षण उत्पादन क्षमता अधिक मजबूत होणार आहे. सुमारे तीन वर्षांच्या चर्चेनंतर हा करार शक्य झाला आहे. दोन्ही कंपन्यांनी तांत्रिक बाबींवर एकमत झाल्याची पुष्टी केली असून, अंतिम करारासाठीचा मार्ग आता मोकळा झाला आहे.
तंत्रज्ञान हस्तांतरणावर भर
या कराराचा सर्वात महत्त्वाचा पैलू म्हणजे अत्याधुनिक जेट इंजिन तंत्रज्ञानाचे भारतात हस्तांतरण. तज्ज्ञांच्या मते, प्रगत जेट इंजिन निर्मिती ही भारतासाठी दीर्घकाळापासून तांत्रिक आव्हान राहिली आहे. या करारामुळे देशात उच्च क्षमतेच्या इंजिन निर्मितीचा पाया मजबूत होईल.
पुढील पिढीच्या लढाऊ विमानांना बळ
F414 इंजिन भारतात विकसित होत असलेल्या पुढील पिढीच्या लढाऊ विमानांमध्ये बसवण्यात येणार आहेत. भारताची योजना अशा १२० ते १३० विमानांचा समावेश करण्याची आहे, जी जुन्या रशियन मूळाच्या विमानांची जागा घेतील. तज्ज्ञांच्या मते, भारत सध्या आपली वायुदल क्षमता मजबूत करण्यावर भर देत असताना हा करार झाला आहे. पाकिस्तान आणि चीनकडून येणाऱ्या सुरक्षा आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर आधुनिक लढाऊ विमाने आणि इंजिन तंत्रज्ञानाचा विकास रणनीतिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.
हे ही वाचा:
पाकिस्तानात सिरिंजचा पुनर्वापर; ३३१ मुलांना HIV संसर्ग
होर्मुझमधील अमेरिकेच्या नाकेबंदीनंतर मेथनॉल वाहून नेणाऱ्या टँकरने घेतला यू-टर्न
अमरावती अश्लील व्हिडिओ प्रकरणी मुख्य आरोपीच्या घरावर बुलडोझर कारवाई
अमरावती अश्लील व्हिडिओ प्रकरणी उजेर खान इक्बाल खानला अटक
अहवालानुसार, भारत फ्रान्स, जपान आणि ब्रिटनसारख्या देशांसोबतही जेट इंजिन सहकार्याच्या संधी शोधत आहे. यावरून भारत संरक्षण क्षेत्रातील आपली भागीदारी अधिक व्यापक आणि मजबूत करण्याच्या दिशेने वाटचाल करत असल्याचे दिसते. विश्लेषकांच्या मते, GE आणि HAL यांच्यातील हा करार भारताच्या ‘आत्मनिर्भर संरक्षण’ धोरणाला गती देईल आणि देशाला जागतिक संरक्षण उत्पादन क्षेत्रात एक सक्षम खेळाडू म्हणून उभे राहण्यास मदत करेल.