केंद्रीय इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी म्हटलं आहे की, भारत ज्या वेगाने सेमीकंडक्टर तयार करण्यासाठी आवश्यक भांडवली उपकरणे आणि साहित्याची निर्मिती करत आहे, त्यावरून हे स्पष्ट होते की भारत लवकरच सेमीकंडक्टर उत्पादन करणाऱ्या आघाडीच्या पाच देशांमध्ये सामील होईल.
सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील देशाच्या प्रगतीवर बोलताना, केंद्रीय मंत्र्यांनी सांगितले की, भारत आता चिप डिझाइनपासून निर्मितीपर्यंतचा पूर्ण सेमीकंडक्टर इकोसिस्टीम तयार करत आहे, ज्यामुळे भारत या क्षेत्रात जागतिक केंद्र म्हणून उदयास येऊ शकतो. आयआयटी हैदराबादच्या १४व्या पदवीप्रदान समारंभात बोलताना वैष्णव यांनी सेमीकंडक्टर क्षेत्रात भारतीय तंत्रज्ञान संस्थांमधील (IITs) विद्यार्थ्यांची महत्त्वाची भूमिका अधोरेखित केली.
हेही वाचा..
चंदन मिश्रा हत्याकांड: तौशीफला कोलकात्यातून अटक
‘नाटो’ने नाट लावण्याचा प्रयत्न केला, पण भारताचे चोख प्रत्युत्तर
कम्युनिस्ट पार्टीकडून पाच राज्यांत बंदची घोषणा
पावसाळी अधिवेशनाआधी सरकारकडून आज सर्वपक्षीय बैठक
त्यांनी सांगितले की, विद्यार्थ्यांनी आतापर्यंत २० चिपसेट डिझाइन केले असून त्यापैकी आठ ‘टेप-आउट’ करून निर्मितीसाठी पाठवले गेले आहेत. हे चिपसेट ग्लोबल फाउंड्रीज आणि मोहाली येथील शासकीय मालकीच्या सेमीकंडक्टर लॅबोरेटरी (SCL) मध्ये तयार होत आहेत, जी १९७६ पासून कार्यरत आहे. मंत्री वैष्णव यांनी सांगितले की, या वर्षात भारतात तयार झालेला पहिला व्यावसायिक दर्जाचा ‘मेड-इन-इंडिया’ सेमीकंडक्टर चिप उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे. ही महत्त्वपूर्ण उपलब्धी भारत सेमीकंडक्टर मिशनद्वारे पाठबळ मिळाल्यामुळे शक्य झाली आहे, ज्याने २७० महाविद्यालये आणि ७० स्टार्टअप्सना प्रगत इलेक्ट्रॉनिक डिझाईन ऑटोमेशन (EDA) उपकरणे उपलब्ध करून दिली आहेत.
फक्त आयआयटी हैदराबादमधील ७०० हून अधिक विद्यार्थ्यांनी गेल्या सहा महिन्यांत एकूण ३ लाख तास या उपकरणांचा वापर केला आहे. नवोन्मेषाला चालना देण्यासाठी, सरकारने AIKosh नावाचा एक ओपन-सोर्स एआय प्लॅटफॉर्म सुरू केला आहे, जो सध्या ८८० डेटा सेट्स आणि २०० हून अधिक एआय मॉडेल्स होस्ट करत आहे. हे संपूर्ण देशातील विद्यार्थी, संशोधक आणि स्टार्टअप्ससाठी मोफत उपलब्ध आहेत. वैष्णव म्हणाले की, हे प्रयत्न केवळ संशोधनापुरते मर्यादित नाहीत, तर त्याचे आर्थिक फायदेही स्पष्टपणे दिसत आहेत.
ते पुढे म्हणाले, “भारताचा इलेक्ट्रॉनिक्स निर्यात आता ४० अब्ज डॉलरच्या पुढे गेली आहे, जी गेल्या ११ वर्षांत ८ पट वाढ दर्शवते. या कालावधीत भारतातील इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन ६ पट वाढले आहे आणि दुहेरी अंकांत वार्षिक चक्रवाढ दर (CAGR) प्राप्त झाला आहे, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.