चीनची वाढती लष्करी ताकद आणि मोठ्या प्रमाणात स्टेल्थ फायटर विमानांची तैनाती पाहता भारत आपली हवाई संरक्षण क्षमता मजबूत करण्यासाठी स्वदेशी मानवरहित युद्ध विमान (UCAV) ‘घातक’ प्रकल्पावर वेगाने काम करत आहे. संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते हे अत्याधुनिक स्टेल्थ ड्रोन भविष्यात भारतीय वायुसेना च्या रणनीतीतील महत्त्वाचा भाग ठरू शकते, विशेषतः जेव्हा पीपल्स लिबरेशन आर्मी एअर फोर्स कडे मोठ्या संख्येने पाचव्या पिढीची स्टेल्थ लढाऊ विमाने आहेत.
अहवालांनुसार चीनकडे आधीच ३०० हून अधिक Chengdu J 20 स्टेल्थ फायटर तैनात आहेत आणि तो सहाव्या पिढीच्या लढाऊ विमानांवरही काम करत आहे. त्यामुळे कमी खर्चिक पण अत्याधुनिक मानवरहित लढाऊ प्लॅटफॉर्म विकसित करणे भारतासाठी रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वाचे मानले जात आहे. या प्रकल्पाच्या दिशेने मोठे पाऊल १ जुलै २०२२ रोजी उचलले गेले, जेव्हा DRDO ने कर्नाटकातील एरोनॉटिकल टेस्ट रेंज, चित्रदुर्ग येथून स्वायत्त “फ्लाइंग विंग टेक्नोलॉजी डेमॉन्स्ट्रेटर” UAV ची पहिली यशस्वी चाचणी उड्डाण पूर्ण केले. हा ड्रोन भविष्यातील घातक UCAV चा प्रारंभिक नमुना मानला जातो.
त्या वेळी DRDO ने सांगितले होते की, पूर्णपणे ऑटोनॉमस मोडमध्ये कार्य करताना या विमानाने टेक-ऑफ, वेपॉइंट नेव्हिगेशन आणि सुरक्षित लँडिंगसह अचूक उड्डाण केले. भविष्यातील मानवरहित विमानांसाठी आवश्यक तंत्रज्ञान सिद्ध करण्याच्या दिशेने हे एक महत्त्वाचे पाऊल असल्याचे DRDO ने नमूद केले. घातक UCAV चे ‘फ्लाइंग विंग’ डिझाइन त्याला रडारपासून लपून राहण्याची क्षमता देते. त्यामुळे ते शत्रूच्या क्षेत्रात खोलवर जाऊन मिशन पार पाडू शकते. याचे कमाल टेकऑफ वजन सुमारे १३ टन असण्याचा अंदाज आहे, जे अनेक हलक्या लढाऊ विमानांपेक्षा जास्त आहे. या ड्रोनची मारक क्षमता १,००० किलोमीटरपेक्षा अधिक असू शकते आणि त्यात सुमारे १.५ टन शस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता असलेला अंतर्गत वेपन बे असेल. हे प्लॅटफॉर्म अचूक मार्गदर्शित शस्त्रांसह खोलवर हल्ले करणे, शत्रूची हवाई संरक्षण व्यवस्था निष्क्रिय करणे आणि निगराणी मोहिमा पार पाडणे यासाठी वापरले जाऊ शकते. यात ऑनबोर्ड मिशन संगणक, डेटा लिंक, फायर कंट्रोल रडार आणि ‘आयडेंटिफिकेशन ऑफ फ्रेंड ऑर फो’ (IFF) यांसारख्या प्रगत प्रणाली असतील.
भारतीय वायुसेना भविष्यात या ड्रोनचा वापर मानव संचालित लढाऊ विमानांसोबत ‘लॉयल विंगमॅन’ म्हणून करण्याचा विचार करत आहे. याला HAL Tejas Mk2 आणि भविष्यातील Advanced Medium Combat Aircraft (AMCA) सारख्या प्लॅटफॉर्मशी जोडता येईल. तज्ज्ञांच्या मते अशा मानवरहित विमानांमुळे शत्रूच्या क्षेत्रात आधी प्रवेश करून धोके ओळखता येतात आणि आवश्यक असल्यास स्वतः जोखीम घेत मानव पायलटचे संरक्षण करता येते. हा प्रकल्प आत्मनिर्भर भारत अभियान अंतर्गत स्वदेशी तंत्रज्ञानाने विकसित केला जात आहे आणि त्यात सरकारी तसेच खासगी क्षेत्राचा सहभाग आहे.
हे ही वाचा:
नवी दिल्लीहून मँचेस्टरला जाणाऱ्या इंडिगोच्या विमानाचा यु- टर्न!
चिनी रिफायनरीकडे रांगा, म्हणून भारताकडे याचना
“पाकिस्तानचे मासिक तेल आयात बिल $६०० दशलक्ष पर्यंत वाढू शकते”
“भारतीय ग्राहकांचे हित हे सरकारचे प्राधान्य”
अहवालांनुसार भविष्यात भारतीय वायुसेना ८ ते ९ स्क्वॉड्रन म्हणजे सुमारे १५० ते १६० घातक UCAV समाविष्ट करण्याचा विचार करू शकते. संरक्षण विश्लेषकांच्या मते कमी खर्च, स्टेल्थ क्षमता आणि दीर्घ उड्डाण कालावधीमुळे घातक UCAV पुढील दशकात चीनच्या वाढत्या ड्रोन आणि स्टेल्थ फायटर नेटवर्कविरुद्ध भारताची हवाई ताकद संतुलित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते.