प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेपासून (LAC) काहीशे किलोमीटर अंतरावर, भारत ईशान्य भागात आपला पहिला महामार्ग हवाई पट्टी कार्यान्वित करण्यास सज्ज आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे शनिवारी, १४ फेब्रुवारी रोजी आसाममधील दिब्रुगड जिल्ह्यातील राष्ट्रीय महामार्गाच्या ४.२ किलोमीटर लांबीच्या आपत्कालीन लँडिंग सुविधा (ELF) मार्गावर उतरणार आहेत, ज्यामुळे त्याचे उद्घाटन होईल.
राफेल आणि सुखोईसह सुमारे १६ भारतीय हवाई दलाची विमाने या मेगा एअर शोमध्ये भाग घेतील. हायवे रनवेवर अनेक लढाऊ विमाने उतरण्याची अपेक्षा आहे. दिब्रुगड- मोरान राष्ट्रीय महामार्गाचा भाग असलेला ईएलएफ स्ट्रेच अप्पर आसाममध्ये आहे, जो चीनशी असलेल्या भारताच्या पूर्व सीमेपासून फार दूर नाही.
उद्घाटनाच्या काही दिवस आधी, सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या व्हिडिओंमध्ये आयएएफ राफेल लढाऊ विमाने आणि सी- १७ ग्लोबमास्टर वाहतूक विमान महामार्ग पट्टीवर लँडिंग आणि टच-अँड-गो ऑपरेशन्स करताना दिसत होते. भारतातील बहुतेक ELF देशाच्या पश्चिम, उत्तर आणि मध्य भागात आहेत. हे ईशान्य भारतातील पहिले ELF आहे आणि चाबुआ एअर फोर्स स्टेशन जवळ आहे.
आणखी एक धोरणात्मक क्षमता उघडत, भारताने दिब्रुगड-मोरान राष्ट्रीय महामार्गाचा एक भाग भारतीय हवाई दलासाठी आपत्कालीन लँडिंग सुविधेत रूपांतरित केला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी शनिवारी नव्याने विकसित झालेल्या पट्ट्यावर उतरतील, असे वृत्त पीटीआय या वृत्तसंस्थेने दिले आहे. आसामचे मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा म्हणाले की, “पंतप्रधान शनिवारी सकाळी नवी दिल्लीहून चाबुआ हवाई दल तळासाठी उड्डाण करतील. तेथून ते जिल्ह्यातील मोरन ईएलएफ येथे विमानाने उतरतील.
४.२ किलोमीटर लांबीच्या आपत्कालीन लँडिंग सुविधा मार्ग आयएएफच्या समन्वयाने विकसित करण्यात आला आहे. यावर आणीबाणीच्या वेळी किंवा युद्धकाळातील आपत्कालीन परिस्थितीत लढाऊ विमाने आणि जड विमाने उतरू शकतात. हवाई तळांना लक्ष्य केले असल्यास किंवा निरुपयोगी झाल्यास पर्यायी धावपट्टी म्हणून काम करण्यासाठी अशा ELF ची रचना केली जाते. भारतीय हवाई दल आणि रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने संपूर्ण भारतात विकसित करण्यासाठी एकूण २८ ते २९ आपत्कालीन लँडिंग सुविधा (ELF) ओळखल्या आहेत.
हे ही वाचा:
एअर इंडिया १७१ चा इंधन नियंत्रण स्विच पायलटने केला होता बंद?
पंतप्रधान मोदी नवीन कार्यालय ‘सेवा तीर्थ’सह कर्तव्य भवनाचे करणार उद्घाटन
भारतातील काही आपत्कालीन लँडिंग सुविधा ताज एक्सप्रेसवे, गंगा एक्सप्रेसवे, बाडमेर (राजस्थान) मधील NH-925A आणि पूर्वांचल एक्सप्रेसवे (उत्तर प्रदेश) वर आहेत. ईशान्येकडील आसाममधील ही पहिली सुविधा, चीनसोबतच्या प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेच्या जवळ असल्याने, अधिक महत्त्व प्राप्त करते. अलिकडच्या काळात पूर्व लडाखमधील तणावानंतर भारताने ईशान्येकडील सीमा पायाभूत सुविधांमध्ये वाढ केली आहे. उद्घाटन प्रसंगी, भारतीय हवाई दल मोठ्या प्रमाणात एअर शो आयोजित करेल. सुमारे १६ विमाने ३० मिनिटांत या पट्टीवर उतरतील किंवा उड्डाण करतील.
भारताने यापूर्वी राजस्थान आणि उत्तर प्रदेशमध्ये अशाच प्रकारचे हायवे लँडिंग स्ट्रिप कार्यान्वित केले आहेत. परंतु ईशान्येकडील ही पहिलीच सुविधा आहे, जो चीन, बांगलादेश आणि म्यानमारशी जवळीक असल्यामुळे धोरणात्मकदृष्ट्या संवेदनशील आहे आणि भूप्रदेशामुळे लॉजिस्टिकदृष्ट्या आव्हानात्मक आहे. ईएलएफमध्ये उतरल्यानंतर आणि एअर शो पाहिल्यानंतर, पंतप्रधान मोदी गुवाहाटीला जातील. तिथे ते ब्रह्मपुत्र नदीवरील नवीन पुलाचे उद्घाटन करतील. पंतप्रधान आयआयएम गुवाहाटीच्या तात्पुरत्या कॅम्पसचे आणि एआय-सक्षम हायपरस्केल डेटा सेंटरचे उद्घाटन देखील करतील. तीन महिन्यांत पंतप्रधान मोदींचा हा तिसरा आसाम दौरा असेल.