नैऋत्य मोसमी पाऊस भारताच्या अधिक भागांमध्ये सरकत असूनही, किमान आणखी एका आठवड्यासाठी व्यापक मोसमी पाऊस कमीच राहण्याची शक्यता आहे. हवामान मॉडेल्सनुसार, २३ जूनच्या सुमारास परिस्थितीत सुधारणा होण्यापूर्वी पावसाची तीव्रता दीर्घकाळ कमी राहील असे संकेत मिळत आहेत. हवामानशास्त्रज्ञांच्या मते, मध्य आणि पूर्व भारताच्या काही भागांमध्ये मान्सूनची वाटचाल तांत्रिकदृष्ट्या सुरू असली तरी, पर्जन्यवृष्टी करणारी प्रणाली नेहमीपेक्षा खूपच कमकुवत आहे. १५ जून ते २१ जून दरम्यान मोठ्या प्रमाणावरील मान्सूनची हालचाल बहुतांशी निष्क्रिय राहण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे देशाच्या अनेक भागांमध्ये आधीच निर्माण झालेली पावसाची तूट आणखी वाढेल.
सर्वदूर मान्सूनच्या सरींऐवजी, येत्या आठवड्यात बहुतांश पाऊस स्थानिक वादळी पावसामुळे, विशेषतः दक्षिण भारतात पडण्याची शक्यता आहे. कर्नाटक-आंध्र प्रदेश-तामिळनाडू सीमावर्ती प्रदेश आणि पूर्व घाटात वारंवार मेघगर्जनेसह पाऊस पडण्याची शक्यता असून, त्यामुळे काही ठिकाणी मध्यम ते जोरदार पाऊस, विजांचा कडकडाट आणि सोसाट्याचा वारा वाहू शकतो.
पुढील चार ते पाच दिवसांत महाराष्ट्राच्या अतिरिक्त भागांमध्ये, तसेच कर्नाटक, तेलंगणा, ओडिशा, झारखंड, बिहार आणि छत्तीसगडच्या काही भागांमध्ये मान्सूनच्या पुढील वाटचालीस अनुकूल परिस्थिती कायम असतानाच, पावसाचा मंदावलेला टप्पा सुरू आहे. हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की मान्सूनची प्रगती आणि मान्सूनची क्रिया नेहमी सारखी नसते. नकाशावर पर्जन्यवाहक वारे उत्तरेकडे सरकत असले तरी, व्यापक पावसासाठी आवश्यक असलेली वातावरणीय परिस्थिती सध्या कमकुवत आहे.
पावसाचा जोर केव्हा वाढेल?
जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यात हळूहळू सुधारणा होऊ शकते. २२ जून ते २८ जून दरम्यान अंतर्गत कर्नाटक, आंध्र प्रदेश-कर्नाटक सीमा प्रदेश, दक्षिण तामिळनाडू आणि केरळच्या पश्चिम घाटात वादळी पावसाची तीव्रता वाढण्याची शक्यता आहे. किनारपट्टीवरील केरळ आणि कर्नाटक, तसेच उत्तरेकडे मुंबईपर्यंत पसरलेल्या घाटांमध्येही पावसात बऱ्यापैकी वाढ अपेक्षित आहे, मात्र सध्याचे अंदाज अभूतपूर्व मुसळधार पावसाचे संकेत देत नाहीत.
महिन्याच्या अखेरपर्यंत हवामानात अधिक महत्त्वपूर्ण बदल घडून येऊ शकतो. विविध हवामान मॉडेल्सच्या अंदाजानुसार, २९ जून ते ५ जुलै दरम्यान नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांचे पुनरुज्जीवन सुरू होऊ शकते. दक्षिण केरळमधील पश्चिम घाट आणि कोकण किनारपट्टी हे सर्वात आधी तीव्र मान्सूनचा अनुभव घेणाऱ्या प्रदेशांपैकी असतील, जिथे मुसळधार पावसाच्या सरींची शक्यता आहे.
हे ही वाचा:
इराणने अण्वस्त्रांना दिला कायमचा नकार!
मे महिन्यात दुचाकी विक्री १९ लाखांच्या पार
जर्मनीने रचला इतिहास, फिफा विश्वचषकात सर्वाधिक गोल करणारा संघ
‘छावा’ चित्रपटात चमकलेल्या संचिता उगलेची आत्महत्या
मोसमाच्या सुस्त सुरुवातीनंतर हवामानाचा अंदाज आशेचा किरण दाखवतो. भारताच्या मोठ्या भागांमध्ये सध्या पावसाची कमतरता असून उपग्रहाद्वारे घेतलेल्या छायाचित्रांमध्ये मान्सूनच्या ढगांची हालचाल मर्यादित दिसत आहे. त्यामुळे हवामान तज्ज्ञ जूनच्या शेवटच्या आठवड्यात अपेक्षित असलेल्या पावसाच्या पुनरुज्जीवनाच्या लक्षणांवर बारकाईने लक्ष ठेवून असतील. सध्या तरी, भारताला अर्थपूर्ण पावसासाठी मान्सूनपेक्षा वादळी पावसावरच अधिक अवलंबून राहावे लागू शकते.