संरक्षण क्षेत्रात भारताची भरारी – पाच वर्षांत उत्पादनात ९०% वाढ

भारताने संरक्षण उत्पादन क्षेत्रात एक नवीन विक्रम रचला आहे. २०२४-२५ या आर्थिक वर्षात संरक्षण उत्पादन १,५०,५९० कोटी रुपयांसह सर्वोच्च पातळीवर पोहोचले. मागील आर्थिक वर्ष २०२३-२४ मध्ये १.२७ लाख कोटी रुपयांच्या तुलनेत हे १८ टक्क्यांनी वाढ दर्शवते. २०१९-२० मध्ये हा आकडा ७९,०७१ कोटी रुपये होता, म्हणजेच ५ वर्षांत ९० टक्क्यांनी प्रचंड वाढ झाली आहे. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी शनिवारी या ऐतिहासिक कामगिरीची माहिती दिली.

संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह म्हणाले की, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली भारताचे संरक्षण उत्पादन विक्रमी उच्चांकावर पोहोचले आहे. ते म्हणाले की, ही सतत वाढ भारताच्या मजबूत होत असलेल्या संरक्षण औद्योगिक पायाचे स्पष्ट संकेत आहे. यावेळी राजनाथ सिंह यांनी संरक्षण उत्पादनात काम करणाऱ्या कंपन्या आणि खाजगी उद्योगांच्या सामूहिक प्रयत्नांचे कौतुक केले.

Under the leadership of Prime Minister Shri @narendramodi India’s defence production has hit a record high!

The annual defence production has soared to an all-time high figure of Rs 1,50,590 crore in the Financial Year (FY) 2024-25. These numbers indicate a robust 18% growth…

— Rajnath Singh (@rajnathsingh) August 9, 2025

‘एक्स’ या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरील पोस्टमध्ये राजनाथ सिंह यांनी लिहिले की, “हे यश मिळवण्यासाठी संरक्षण उत्पादन विभाग आणि सर्व भागधारक, म्हणजेच संरक्षण सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम, सार्वजनिक क्षेत्रातील उत्पादक आणि खाजगी उद्योग यांच्या एकत्रित प्रयत्नांचे मी कौतुक करतो. ही वाढती प्रगती भारताच्या संरक्षण औद्योगिक पाया मजबूत होत असल्याचे स्पष्ट संकेत आहे.”

संरक्षण मंत्रालयाच्या मते, संरक्षण सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम (डीपीएसयू) आणि इतर सार्वजनिक उपक्रमांनी एकूण उत्पादनात सुमारे ७७ टक्के योगदान दिले, तर खाजगी क्षेत्राचा वाटा २३ टक्के होता. खाजगी क्षेत्राचा वाटा आर्थिक वर्ष २०२३-२४ मध्ये २१ टक्क्यांवरून आर्थिक वर्ष २०२४-२५ मध्ये २३ टक्क्यांपर्यंत वाढला, जो देशाच्या संरक्षण परिसंस्थेत या क्षेत्राची वाढती भूमिका दर्शवितो.

संरक्षण मंत्रालयाने एका प्रसिद्धीपत्रकात म्हटले आहे की, ही ऐतिहासिक कामगिरी ‘आत्मनिर्भर भारत’ उपक्रमांतर्गत संरक्षण उत्पादनात आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने भारत सरकारच्या प्रयत्नांच्या यशाचे प्रतिबिंब आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली, भारत संरक्षण क्षेत्रातील आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी आणि देशात एक मजबूत संरक्षण औद्योगिक पायाभूत सुविधा निर्माण करण्यासाठी वचनबद्ध आहे, जी केवळ देशांतर्गत गरजा पूर्ण करत नाही तर निर्यात क्षमता देखील मजबूत करते.”

हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की देशाने संरक्षण निर्यातीतही एक नवीन विक्रम प्रस्थापित केला आहे. २०२४-२५ या आर्थिक वर्षात संरक्षण निर्यात २३,६२२ कोटी रुपयांच्या विक्रमी पातळीवर वाढली आहे. २०२३-२४ या आर्थिक वर्षात २१,०८३ कोटी रुपयांच्या संरक्षण निर्यातीच्या आकडेवारीच्या तुलनेत ही २,५३९ कोटी रुपयांची वाढ किंवा १२.०४ टक्के आहे.