भारत-रशिया ब्रह्मोस मागच्या ‘मास्टरमाइंड’चे निधन

प्रख्यात रशियन क्षेपणास्त्र डिझायनर अलेक्झांडर लिओनोव्ह यांचे रविवार, ५ एप्रिल रोजी वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाले. स्थानिक रशियन माध्यमांनी ही बातमी दिली आहे. लिओनोव्ह हे दिल्लीस्थित ब्राह्मोस एरोस्पेसच्या रशियन संयुक्त उपक्रम भागीदार असलेल्या एनपीओ मशिनोस्ट्रोयेनिया (NPOMASH) या रशियन कंपनीचे सीईओ आणि मुख्य डिझायनर होते.

रशियाच्या झिरकॉन (Tsirkon) या हायपरसॉनिक क्षेपणास्त्राच्या रचनेचे श्रेय लिओनोव्ह यांना दिले जाते. हे जहाजावरून प्रक्षेपित होणारे एक हायपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र असून, ते समुद्र आणि जमिनीवरील लक्ष्यांचा नाश करण्यासाठी तयार करण्यात आले आहे. हे 3K22 क्षेपणास्त्र प्रणालीचा एक भाग आहे, जी जानेवारी २०२३ मध्ये सेवेत दाखल करण्यात आली.

हे क्षेपणास्त्र नौदलाच्या जहाजांमधून आणि पाणबुड्यांमधून प्रक्षेपित केले जाऊ शकते आणि त्याचा वापर किनारी संरक्षणासाठीही केला जाऊ शकतो. झिरकॉन क्षेपणास्त्र मॅक ९ पर्यंतचा वेग गाठू शकते, जो ध्वनीच्या वेगाच्या सुमारे नऊ पट आहे. त्याचा पल्ला अंदाजे ४०० ते १,५०० किलोमीटर आहे आणि ते पारंपरिक तसेच आण्विक अशी दोन्ही प्रकारची युद्धसामग्री वाहून नेऊ शकते. त्यांनी रशिया-भारत ब्रह्मोस संयुक्त प्रकल्पाच्या कामातही योगदान दिले आणि प्रगत हायपरसॉनिक वाहनांच्या विकासात भूमिका बजावली, असे रशियन वृत्तसंस्थांनी कळवले आहे.

हे ही वाचा:

अमेरिकन वैमानिकाच्या सुटकेसाठी ३६ तासांची मोहीम; इराणमधून कसे काढले बाहेर?

गॅस सिलेंडर चोरणाऱ्या टोळीचा पर्दाफाश; ४५ सिलेंडर आणि ३ दुचाकी जप्त

आपत्तीग्रस्त अफगाणिस्तानला भारताने दिला माणुसकीचा हात

रिनिकी सरमा वादात काँग्रेसचा ‘फेक’ गेम उघड!

‘गोल्डन स्टार ऑफ हीरो ऑफ लेबर’ या पुरस्काराने सन्मानित लिओनोव्ह यांनी अवकाश प्रणाली आणि क्षेपणास्त्र प्रणालींच्या डिझाइनच्या कामावर देखरेख केली. त्यांनी रशियन-भारतीय ब्रह्मोस संयुक्त उपक्रमासह, ओनिक्स (ब्रह्मोस) क्षेपणास्त्रासह ग्रॅनिट, व्हल्कन आणि बॅस्टियन या किनारी संरक्षण प्रणालींच्या विकासात आणि स्वीकृतीमध्ये, तसेच प्रगत हायपरसॉनिक वाहनांवरील कामातही सहभाग घेतला, असे रशियन वृत्तसंस्थांनी म्हटले आहे.