जागतिक बाजारात गेल्या काही दिवसांपासून मोठ्या चढ-उतारांचा सामना करणाऱ्या कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये आता दिलासादायक घसरण दिसून आली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव कमी होण्याची शक्यता निर्माण झाल्यानंतर गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास वाढला असून त्याचा थेट परिणाम तेलबाजारावर झाला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणबरोबरच्या चर्चेत सकारात्मक प्रगती होत असल्याचे संकेत दिल्यानंतर ब्रेंट क्रूडच्या किमती १०२ डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत खाली आल्या आहेत.
मध्यपूर्वेतील वाढत्या संघर्षामुळे काही दिवसांपूर्वी तेलाच्या किमतींनी मोठी उसळी घेतली होती. विशेषतः स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ या महत्त्वाच्या समुद्री मार्गावर तणाव वाढल्याने जागतिक तेलपुरवठ्यावर परिणाम होण्याची भीती निर्माण झाली होती. जगातील सुमारे २० टक्के कच्च्या तेलाची वाहतूक या मार्गाने होत असल्याने बाजारात मोठी अस्थिरता निर्माण झाली होती. त्याच पार्श्वभूमीवर ब्रेंट क्रूडच्या किमती १२५ डॉलरच्या पुढे गेल्या होत्या. मात्र आता परिस्थितीत काहीशी नरमाई आल्याने बाजाराला दिलासा मिळाला आहे.
हे ही वाचा:
शेअर बाजारात जोरदार उसळी; सेन्सेक्समध्ये ९४० अंकांची वाढ
‘सपा’ने आय पॅकला सांगितले बॅग पॅक करायला!
जागतिक आर्थिक वादळातही भारत ठाम
पंजाबमध्ये दुहेरी स्फोट; अमृतसर आणि जालंधरमध्ये भीतीचे वातावरण
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणबरोबर शांततेच्या दिशेने चर्चा सुरू असल्याचे सांगितले. तसेच होर्मुझ परिसरातील लष्करी हालचाली काही प्रमाणात कमी करण्याचे संकेतही देण्यात आले. या घडामोडींमुळे तेलपुरवठा सुरळीत होण्याची शक्यता निर्माण झाली आणि बाजारात विक्रीचा दबाव वाढला. परिणामी सलग दुसऱ्या दिवशी तेलाच्या किमती घसरल्या. एका दिवसात जवळपास दीड टक्क्यांपर्यंत घसरण नोंदवण्यात आली.
तेलाच्या किमती कमी झाल्यामुळे अनेक देशांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. विशेषतः भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशांसाठी ही सकारात्मक बाब मानली जात आहे. कच्चे तेल स्वस्त झाल्यास पेट्रोल-डिझेलच्या दरांवरील दबाव कमी होऊ शकतो. तसेच महागाई नियंत्रणात ठेवण्यासही मदत होऊ शकते. वाहतूक, उत्पादन आणि उद्योग क्षेत्रातील खर्च कमी होण्याची शक्यता असल्याने जागतिक अर्थव्यवस्थेलाही काहीसा आधार मिळू शकतो.
दरम्यान, तज्ज्ञांनी मात्र सावध भूमिका घेतली आहे. कारण अमेरिका आणि इराण यांच्यात अद्याप कोणताही अंतिम करार झालेला नाही. परिस्थिती पुन्हा बिघडल्यास तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ होऊ शकते. तसेच जागतिक तेलसाठ्यांबाबतही चिंता कायम आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवस जागतिक बाजारासाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहेत.
एकूणच, अमेरिका-इराण संबंधांमध्ये मवाळ भूमिका दिसू लागल्याने जागतिक तेलबाजाराला तात्पुरता दिलासा मिळाला आहे. मात्र मध्यपूर्वेतील परिस्थिती पूर्णपणे स्थिर होईपर्यंत कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये चढ-उतार कायम राहण्याची शक्यता आहे.
