स्पेस की बात; २० अंतराळ स्टार्टअप कंपन्यांच्या सीईओंशी मोदींची चर्चा

राष्ट्रीय अंतराळ दिनाच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शनिवारी स्कायरूट एरोस्पेससह २० अंतराळ क्षेत्रातील स्टार्टअप कंपन्यांच्या मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांशी संवाद साधला. २३ ऑगस्ट रोजी साजरा होणारा राष्ट्रीय अंतराळ दिन हा चांद्रयान-३च्या ऐतिहासिक चंद्रावरील यशस्वी अवतरणाच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो.

या संवादादरम्यान पंतप्रधान मोदी यांनी युवा उद्योजकांना भारताला जागतिक अंतराळ केंद्र बनवण्याचे आवाहन केले. भारतातील अंतराळ क्षेत्रात अशी सक्षम परिसंस्था निर्माण झाली पाहिजे की, जगभरातील सर्वोत्तम प्रतिभावंत भारताकडे आकर्षित होतील, असे त्यांनी सांगितले.

मोदी म्हणाले की, भारतीय उद्योजकांमुळे जगभरातील प्रतिभावंत भारताकडे आकर्षित होऊ शकतात आणि हीच भारताची मोठी ताकद ठरेल. कमी खर्चात अत्याधुनिक तंत्रज्ञान विकसित करण्याची क्षमता, मोठा कुशल मनुष्यबळाचा साठा आणि जोखीम स्वीकारण्याची तयारी ही भारताची प्रमुख स्पर्धात्मक ताकद असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

एका अंतराळ स्टार्टअपच्या संस्थापकाने सांगितले की, भारतातील अंतराळ क्षेत्रात सध्या निर्माण झालेल्या संधींमुळे परदेशात काम करणारे अनेक भारतीय आता पुन्हा देशात परतू लागले आहेत. या बैठकीत विविध अंतराळ स्टार्टअप कंपन्यांच्या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पांची माहिती पंतप्रधानांना देण्यात आली.

यामध्ये जगभरात उपग्रहांसाठी भू-केंद्रांचे जाळे उभारणे, उपग्रहांसाठी अत्याधुनिक इंजिन विकसित करणे, अंतराळातील कचरा हटवण्यासाठी रोबोट तयार करणे तसेच कक्षेत उपग्रहांचे जोडणी आणि इंधन भरण्याचे तंत्रज्ञान विकसित करणे यांचा समावेश आहे. एका स्टार्टअपने सूक्ष्म गुरुत्वाकर्षणाच्या वातावरणात औषधनिर्मिती करण्याच्या संशोधनाबाबतही माहिती दिली.

हे ही वाचा:

हातात तिरंगा…अंतराळ.. १४० कोटी देशवासियांचे स्वप्न हा आपला संकल्प

महामेट्रोने म्हटले काँग्रेसचे आरोप महाखोटे !

‘कल्पसर’मधून घडणार अकल्पित

भुलेश्वरला गणेशमूर्ती कोसळली, २ मृत्युमुखी

स्कायरूट एरोस्पेसचे सहसंस्थापक पवन चंदना यांनी कंपनीच्या आगामी योजनांची माहिती दिली. त्यांच्या कंपनीने अलीकडेच कक्षेत प्रक्षेपण करणारी भारतातील पहिली खासगी कंपनी होण्याचा महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. चंदना यांनी सांगितले की, कंपनीकडे सध्या तीन कारखाने असून दर महिन्याला एक रॉकेट तयार करण्याची त्यांची क्षमता आहे. पुढील वर्षाच्या मध्यापर्यंत दर महिन्याला एक प्रक्षेपण करण्याचे लक्ष्य असल्याचे त्यांनी सांगितले. त्यानंतर दिवसाला अनेक प्रक्षेपणे करण्याची क्षमता निर्माण करण्याचे कंपनीचे अंतिम स्वप्न असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. स्कायरूटने आतापर्यंत आठ प्रक्षेपण करार मिळवले असून, त्यापैकी बहुतांश करार परदेशी ग्राहकांशी असल्याची माहिती चंदना यांनी दिली.

भारताने २०२० मध्ये अंतराळ क्षेत्र खासगी कंपन्यांसाठी खुले केल्यानंतर सरकारकडून मिळालेल्या धोरणात्मक पाठिंब्याचे स्टार्टअपच्या संस्थापकांनी कौतुक केले. सरकारच्या धोरणांमध्ये सातत्य राहणे अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे उद्योजकांनी सांगितले. पंतप्रधान मोदी यांनीही अंतराळ क्षेत्रातील उद्योजकांना सरकारच्या पाठिंब्याची हमी दिली. नव्या क्षेत्रात धाडस दाखवून काम करणाऱ्या उद्योजकांनी सरकारवर विश्वास ठेवला आहे. त्यामुळे भविष्यात गुंतवणूकदार आणि उद्योजकांचा विश्वास कायम राहील, यासाठी धोरणांमध्ये अनावश्यक बदल केले जाणार नाहीत, असे मोदी यांनी स्पष्ट केले.

राष्ट्रीय अंतराळ दिनाच्या पार्श्वभूमीवर झालेल्या या संवादातून भारताच्या खासगी अंतराळ क्षेत्रातील वाढत्या क्षमतेचे चित्र समोर आले आहे. रॉकेट प्रक्षेपणापासून उपग्रह तंत्रज्ञान, अंतराळातील कचरा व्यवस्थापन, कक्षीय जोडणी आणि अंतराळातील औषधनिर्मितीपर्यंत विविध क्षेत्रांत भारतीय स्टार्टअप कंपन्या काम करत आहेत. पंतप्रधान मोदी यांच्या या संवादामुळे भारताला जागतिक अंतराळ उद्योगातील प्रमुख केंद्र बनवण्याच्या सरकारच्या प्रयत्नांना आणखी चालना मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.