भारताच्या चालू खात्यातील तूट घटली

भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी दिलासादायक बातमी समोर आली असून, ऑगस्ट २०२६ मध्ये देशाच्या चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) कमी होऊन ५.२ अब्ज डॉलरवर आली आहे. मागील वर्षी याच महिन्यात ही तूट ६.१ अब्ज डॉलर होती. भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, वस्तू व्यापारातील तूट कमी होणे आणि सेवा क्षेत्रातून मिळणाऱ्या निव्वळ उत्पन्नात वाढ होणे, यामुळे चालू खात्यातील तूट घटण्यास मदत झाली आहे. त्याचवेळी देशाच्या भांडवली खात्यात मोठी वाढ नोंदवण्यात आली असून, ऑगस्ट महिन्यात या खात्यात ५०.६ अब्ज डॉलरचा निव्वळ भांडवली ओघ नोंदवण्यात आला. मागील वर्षी याच कालावधीत हा ओघ केवळ ०.५ अब्ज डॉलर होता.

या सुधारणेमध्ये अनिवासी भारतीयांच्या (NRI) ठेवींचा मोठा वाटा आहे. ऑगस्ट महिन्यात अनिवासी भारतीयांच्या ठेवींचा निव्वळ ओघ ८३ अब्ज डॉलरवर पोहोचला, तर मागील वर्षी याच महिन्यात तो सुमारे १ अब्ज डॉलर होता. रिझर्व्ह बँकेने परकीय चलन आकर्षित करण्यासाठी केलेल्या उपाययोजनांचा या भांडवली ओघाला फायदा झाल्याचे दिसून येते. मात्र, परदेशातून घेतलेल्या व्यावसायिक कर्जांच्या खात्यात २२.४ अब्ज डॉलरचा निव्वळ बाहेरगामी ओघ नोंदवण्यात आल्याने भांडवली खात्यातील एकूण वाढीवर काही प्रमाणात मर्यादा आली.
हे ही वाचा:
भारताच्या निर्यातीत २३ टक्क्यांची मोठी झेप

“दहा वेळा सर्वोच्च न्यायालयाची माफी मागतो”

वस्तू व्यापारातील तूट कमी होणे आणि सेवा क्षेत्राची सुधारलेली कामगिरी हे चालू खात्यातील तूट घटण्यामागील महत्त्वाचे घटक ठरले. ऑगस्टमध्ये वस्तू व्यापारातील तूट २६.६ अब्ज डॉलरवर आली, तर सेवा क्षेत्रातील निव्वळ अधिशेष १६.५ अब्ज डॉलरवर पोहोचला. मागील वर्षी याच महिन्यात वस्तू व्यापारातील तूट २७.६ अब्ज डॉलर आणि सेवा क्षेत्रातील अधिशेष १५.६ अब्ज डॉलर होता. परदेशात काम करणाऱ्या भारतीयांकडून मायदेशात पाठवल्या जाणाऱ्या पैशांचाही देशाच्या परकीय व्यवहारांना आधार मिळत आहे. ऑगस्टमध्ये निव्वळ हस्तांतरणातून मिळणारी रक्कम १२.८ अब्ज डॉलर झाली, जी मागील वर्षी १२.२ अब्ज डॉलर होती.

या घडामोडींमुळे देशाच्या एकूण देयक संतुलनात (Balance of Payments) मोठी सुधारणा झाली आहे. ऑगस्ट २०२६ मध्ये भारताने ४५.४ अब्ज डॉलरचा अधिशेष नोंदवला, तर मागील वर्षी याच महिन्यात ५.६ अब्ज डॉलरची तूट होती. चालू आर्थिक वर्षातील एप्रिल ते ऑगस्ट या पहिल्या पाच महिन्यांत देयक संतुलनातील अधिशेष ५८ अब्ज डॉलरवर पोहोचला आहे. मात्र, याच कालावधीत चालू खात्यातील एकत्रित तूट १८.३ अब्ज डॉलर झाली असून, मागील वर्षी ती १२.८ अब्ज डॉलर होती. त्यामुळे ऑगस्टमधील सकारात्मक आकडेवारी दिलासादायक असली, तरी वाढती आयात, ऊर्जा खर्च आणि जागतिक व्यापारातील अनिश्चितता ही भारताच्या बाह्य आर्थिक स्थितीसमोरील आव्हाने कायम आहेत