पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारताने घरगुती गॅस (LPG) पुरवठा सुरक्षित ठेवण्यासाठी महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. सरकारने देशांतर्गत LPG उत्पादन मोठ्या प्रमाणात वाढवून ते आता सुमारे ६०% मागणी पूर्ण करण्याइतके केले आहे. इराणसह पश्चिम आशियात सुरू असलेल्या संघर्षामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठा साखळीवर परिणाम झाला आहे. विशेषतः होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) ही भारतासाठी अत्यंत महत्त्वाची वाहतूक मार्गिका आहे, कारण भारत आपल्या LPG गरजेपैकी सुमारे ६०% आयात करतो आणि त्यातील बहुतांश पुरवठा याच मार्गाने येतो.
हे ही वाचा:
इस्लामाबाद चर्चेसाठी मिनाब हल्ल्यातील मुलांचे फोटो
जागतिक तणावातही भारताची दमदार कामगिरी
आयटी कंपनीत जिहादी रॅकेट गोड बोलून, दबाव आणून करत होते धर्मांतर
रुपयाचा जोरदार कमबॅक! ₹९२.४१ प्रति डॉलरपर्यंत मजबुती
या संकटामुळे आयातीवर अवलंबित्व कमी करण्यासाठी भारताने देशांतर्गत उत्पादन वाढवण्यावर भर दिला आहे. रिफायनरींना अधिक LPG तयार करण्याचे निर्देश देण्यात आले असून, घरगुती वापराला प्राधान्य दिले जात आहे. यामुळे सामान्य नागरिकांना गॅसचा पुरवठा अखंड राहावा, हा मुख्य उद्देश आहे.
याचबरोबर सरकारने पर्यायी इंधन वापरावरही भर दिला आहे. पाइपद्वारे मिळणाऱ्या नैसर्गिक वायूचा (PNG) वापर वाढवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. गेल्या काही आठवड्यांत सुमारे ४ लाख ग्राहकांनी LPG वरून PNG कडे वळण्यास सुरुवात केली आहे. यामुळे LPG वरचा ताण काही प्रमाणात कमी झाला आहे.
दरम्यान, सरकारने देशात गॅसची कमतरता नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. पुरवठा साखळी सुरळीत ठेवण्यासाठी जहाजांद्वारे LPGची आयात सुरूच असून, देशातील साठा आणि वितरण यंत्रणा स्थिर असल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
तरीही, या संकटाने भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेतील काही कमकुवत बाजू उघड केल्या आहेत. पश्चिम आशियावर असलेले मोठे अवलंबित्व भविष्यात धोकादायक ठरू शकते, याची जाणीव सरकारला झाली आहे. त्यामुळे देशांतर्गत उत्पादन वाढवणे, ऊर्जा स्रोतांचे विविधीकरण करणे आणि साठवण क्षमता वाढवणे या दिशेने पावले उचलली जात आहेत.
एकंदरीत, पश्चिम आशियातील तणावामुळे निर्माण झालेल्या अनिश्चिततेच्या काळात भारताने LPG उत्पादन वाढवून ऊर्जा सुरक्षेला बळकटी देण्याचा प्रयत्न केला आहे. यामुळे देशातील नागरिकांना गॅसचा पुरवठा कायम ठेवण्यास मदत होणार असून, आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या दिशेने हा महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.







